Yapay Zekaya Sosyal Bilgiler Dersinde Örnek Olay Yazdırmak Olanaklı mıdır?: İlk Deneyimler ve Sonuçları Üzerine

Authors : Cemal Gökhan Ol, Yücel Kabapınar

Pages : 2523-2541

Doi:10.51460/baebd.1670185

View : 43 | Download : 24

Publication Date : 2025-08-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Örnek olay, hayat bilgisi ve sosyal bilgiler derslerinde en çok gündeme gelen öğretim yöntemlerinden biridir. Öğrencilerin önüne sosyal sorunları getirip irdelemelerini sağlamak bu anlamda temel amaçtır. Sosyal sorunları düşünsel, ahlaki ve empatik boyutlarıyla tartışmak ve çözüm önerileri getirmek örnek olaylarda öğrencilerin temel sorumlulukları arasındadır. 2005 yılı öğretim programlarından sonra ders kitaplarında örnek olaylar gündeme gelmeye başlamıştır. Ancak bazen ders kitaplarındaki örnek olaylar yeterince nitelikli olamayabiliyor ya da oldukça fazla didaktik ifadelerle bezenmiş olabiliyor. Her konuya ve sınıf düzeyine uygun, ilgi çekici, gerçek hayattan seçilen örnek olayları bulma/yazma zorluğu düşünüldüğünde; örnek olaylar ile gelişen teknolojinin ürünü olan yapay zekâyı bütünleştirmek bu zorluğa yönelik üretilebilecek bir çözüm olarak karşımıza çıkmaktadır. Yapay zekâdan yararlanılarak örnek olay üretmek, hem her konuya uygun birtakım içerikler ortaya çıkarmaya hem de öğrenme ortamlarını günlük yaşamla benzer hale getirmeye yardımcı olabilir. Araştırma nitel araştırma yöntemi temelli olup eylem araştırması desenine göre biçimlendirilmiştir. Yine eylem araştırması çeşitlerinden “basit eylem araştırması” deseni uygulanmıştır. Bu çerçevede araştırmanın çalışma grubunu yapay zekâ uygulamaları arasında en çok bilinen/kullanılanlardan biri olan ChatGPT oluşturmaktadır. Araştırmanın işlem yolu basamakları; öğrenme çıktısının belirlenmesi, salt sınıf ve öğrenme çıktısı temelli örnek olayın yazılmasının istenmesi, yazılan örnek olaya öğrencileri ikilemlerde bırakacak unsurların eklenmesinin istenmesi, örnek olayın ardından düşünsel, ahlaki ve empatik boyutta çok sayıda sorunun hazırlanmasının istenmesi, örnek olayla ilgili içeriğin üç görselle ifade edilmesinin istenmesi şeklindedir. Bu çerçevede ChatGPT örnek olaylar ve bu örnek olayların analizinde kullanılacak empatik, düşünsel ve ahlaki sorular türetmiştir. Bu anlamda tüm süreç öğretmenler için ilginç bir deneyimin yaşanmasına vesile olacaktır.
Keywords : Yapay zeka, Örnek olay, Sosyal bilgiler, Basit eylem araştırması

ORIGINAL ARTICLE URL