Sosyal Medya Kullanmama Motivasyonları

Authors : Nuri Paşa Özer, Beril Özer
Pages : 388-415
Doi:10.55609/yenimedya.1770175
View : 233 | Download : 333
Publication Date : 2025-12-23
Article Type : Research Paper
Abstract :Sosyal medya platformları üzerine birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen, bu tür platformları kullanmamayı tercih eden bireyler üzerine yapılan araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışma, çoğunlukla iletişim ya da pasif tüketim amaçlı kullanılan WhatsApp ve YouTube dışında kalan sosyal medya platformlarını kullanmamayı tercih eden bireylere odaklanarak 12 gönüllü katılımcıdan oluşan mülakatın sonuçlarını sunmaktadır. Sosyal medya kullanmama kararının başlıca nedenleri arasında zaman kaybı, psikolojik yorgunluk, mahremiyet kaygısı, yapay etkileşim algısı ve sürekli karşılaştırma baskısının öne çıktığını göstermektedir. Katılımcılar, sosyal medyada geçirilen sürenin üretkenliklerini azalttığını, dikkatlerini dağıttığını ve zihinsel durumlarını olumsuz etkilediğini ifade etmiştir. Ayrıca katılımcılar sosyal medyadan uzaklaşmanın ardından kitap okuma, yürüyüş yapma ve yüz yüze iletişim gibi sosyal etkinliklere daha fazla yöneldiklerini aktarmışlardır. Bununla birlikte sosyal medya kullanmamanın güncel gelişmeleri kaçırma, sosyal çevreden kopma ve dışlanmışlık hissi gibi zorluklar doğurabildiği de vurgulanmıştır. Buna rağmen birçok katılımcı sosyal medya dışındaki yaşamın daha doyurucu ilişkiler ve zihinsel rahatlık sunduğunu ifade etmiştir. Ayrıca, sosyal medya platformlarının manipülatif içerikler ve algoritmalar aracılığıyla yönlendirici olduğuna dair algılar da bu tercihte etkili olmuştur. Görsel içeriklerin aşırı pozitif ve filtreden geçmiş şekilde sunulması, bireylerde yetersizlik hissi, kıyaslama ve FOMO (gelişmeleri kaçırma korkusu) gibi psikolojik baskılar yaratmıştır. Katılımcılar, sosyal medya ortamlarının gerçekliği çarpıtan ve benlik algısını zedeleyen yapısını sorgulamakta ve bu alanlardan uzak durmayı zihinsel koruma stratejisi olarak görmektedir. Sosyal medya kullanmamaya yönelik tercihler, mahremiyetin korunması, zamanın verimli kullanılması ve gerçek ilişkilerin güçlendirilmesi gibi unsurlarla doğrudan ilişkilidir.
Keywords : Sosyal Medya Kullanmama, Teknoloji Reddi, Dijital Kaçınma, Psikolojik Etkiler, Dijital Farkındalık

ORIGINAL ARTICLE URL