Yüksek Mn İçeriğine Sahip Bir Cüruf Üzerinde Mineralojik ve Kimyasal Değerlendirme

Authors : Güllü Deniz Doğan Külahcı

Pages : 120-128

Doi:10.17824/yerbilimleri.1726193

View : 85 | Download : 53

Publication Date : 2025-08-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Kırıkkale/Erenler civarındaki saha çalışmaları sırasında sedimanter kayaçlarla birlikte bulunan, parlak metalik gri-siyah renkli, oldukça ağır ve etrafındaki kayaçlardan farklı bir örneğin (M1) varlığı dikkat çekmiştir. M1’in, makro özellikleri değerlendirildiğinde “meteorit” olabileceğinden şüphelenilmiş ve bu sebeple örnek üzerinde detaylı mineralojik ve kimyasal analizler gerçekleştirilmiştir. M1, nodüler şekilli, yaklaşık 200 g ağırlığında ve ortalama 6 cm çapındadır. Genel olarak pürüzsüz bir yüzeye sahip M1’in bazı kesimlerinde vesiküler doku görülmekte ve manyetik olmayan bir yapısı bulunmaktadır. M1 uzun ekseni boyunca kesildiğinde iç yüzeyinin düz ve içinde belirgin taneler, kondüller (chondrules) ve konsantrik katmanların bulunmamaktadır. Sadece kırık veya parçalanmış kısımlarında metalik bir parlaklık vardır. Örnekte EDX analizlerine göre yüksek Mn (~%61-88) ve daha düşük düzeyde Fe (~%5-6) konsantrasyonu tespit edilmiştir. Bu sonuçlarla meteorit olamayacağı tespit edilen örneğin yüksek Mn içeriğinin kaynağı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu sonuçlarla meteorit olamayacağı tespit edilen örneğin yüksek Mn içeriğinin kaynağı belirlenmeye çalışılmıştır. Örneğin sedimanter süreçlerle oluşan “manganez nodülü” olma olasılığı da değerlendirilmiş ancak konsantrik katmanlar ve botriyoidal dokusu göstermemesi bu olasılığı ortadan kaldırmıştır. Örneğin gözlendiği yer itibariyle demiryollarına yakın bir formasyon içinde bulunması, güncel endüstriyel curüfların bu gibi alanlarda dolgu malzemesi olarak bertarafının sağlanması, M1 örneğinin, yüksek fırında manganez ve demir karışımının ısıtılmasıyla oluşmuş ferromanganez gibi metal bakımından zengin endüstriyel cüruf özelliklerine sahip bir parça, olduğu sonucuna varılmıştır.
Keywords : Cüruf, Manganez, Demir, Nodül, Meteorit

ORIGINAL ARTICLE URL