Satranç Hakkındaki Rivayetlerin Tahlili
Authors : Yunus Hatipoğlu
Pages : 18-40
Doi:10.58657/batmanakademi.1581355
View : 68 | Download : 26
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Satranç oyunu, tarih boyunca bilinen ve insanlar arasında oynanan en eski oyunlardan biridir. Bu oyun hakkında çeşitli kaynaklarda Hz. Peygamber’e (s.a.v.) isnâd edilen bazı merfû rivâyetler yer almaktadır. Bu rivâyetlerde satranç oynayanlar kötülenmekte ve satrançtan uzak durulması yönünde mesajlar verilmektedir. Bu çalışmada söz konusu rivâyetler incelenerek bunların sıhhat durumları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bunun için önce rivâyetlerin geçtiği kaynaklar tespit edilmiş, rivâyet tarikleri sunulmuş, daha sonra sened tenkidi yönüyle bu rivâyetlerin değerlendirilmesi yapılmıştır. Netice olarak, incelenen rivâyetlerden bazılarının mevzû, bir kısmının ise zayıf olduğu anlaşılmış; sahîh veya hasen derecesinde bir rivâyetin olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca satranç hakkında İslâm ulemâsının değerlendirmelerine de yer verilmiş, özellikle hadis şârihlerinin ve dört fıkhî mezhebin bu oyuna yaklaşımları ele alınmıştır. Hem hadis şârihlerinin hem de fıkhî mezheplerin satrancın hükmü konusunda ihtilaf ettikleri, özellikle dört fıkhî mezhebin “haram”, “tahrîmen mekrûh”, “tenzîhen mekrûh” ve “mubâh” şeklinde farklı hükümler verdikleri görülmüştür. Sonuç olarak, kumara aracı kılınmadığı, ibadetler ihmal edilmediği ve taraflar arasında husumete yol açmadığı takdirde satranç oynamada bir sakınca olmayacağı kanaatine varılmıştır.Keywords : Hadis, Rivayet, İsnad Tenkidi, Oyun, Satranç
ORIGINAL ARTICLE URL