Karayolu Yük Taşıtı Sürücülüğü Önlisans Programının Lojistik Sektörüne Katkıları: Nitelikli İnsan Kaynağı Yetiştirmek İçin Akademik Bir Model

Authors : Serkan Aycil

Pages : 19-32

View : 41 | Download : 220

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Çalışmanın amacı, Türkiye’de ilk defa açılan “Karayolu Yük Taşıtı Sürücülüğü” programını sistematik olarak analiz etmek, müfredatı değerlendirmek ve uluslararası uygulamalarla karşılaştırmalı bir çerçeve sunarak lojistik sektörüne nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesine yönelik politika önerileri geliştirmektir. Çalışma, nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilere doküman analiziyle erişilmiş, ardından içerik analizi yöntemiyle veriler kodlanmıştır. Söz konusu programın henüz yeni açılmış olması ve başka bir üniversitede benzer programın bulunmaması nedeniyle çalışma yalnızca Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu bünyesinde açılan Karayolu Yük Taşıtı Sürücülüğü programı kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bulgular, programın müfredatı ve öğrenci profiline ilişkin olarak “dönemlik kredi dağılımı, zorunlu dersler, zorunlu mesleki dersler, gruplu dersler-yabancı dil seçmeli grubu, 2025 yılı tercih ve yerleştirme istatistikleri, kesin kayıt yaptıranların cinsiyet dağılımı, C ve CE sınıfı sürücü belgesi edinme gereklilikleri” gibi çeşitli verileri ortaya koymaktadır. Programın toplam 122 AKTS’lik ders yükünün %74’ü zorunlu, %26’sı ise seçmeli derslerden oluşmaktadır. Mesleki dersler hem teorik hem de uygulamalı olarak planlanmış olup, en yüksek AKTS değerine sahip “İşletmede Mesleki Eğitim” dersi ve 15 haftalık zorunlu staj süreci ile öğrencilerin sektörel deneyim kazanmaları sağlanmaktadır. 2025 yılı tercih ve yerleştirme istatistiklerine göre programın tercih edilme oranı 96,30 olarak belirlenmiş olup, kesin kayıt yaptıran öğrencilerin %92,3’ü erkek, %7,7’si kadınlardan oluşmaktadır. Bu durum, sektördeki cinsiyet dengesizliğini ve kadın katılımının sınırlı olduğunu göstermektedir. IRU’nun 2023 yılı verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 200 bin sürücü açığı bulunmakta; kadın sürücü oranı %6 ve 25 yaş altı sürücü oranı ise %12 düzeyindedir. Bu veriler, söz konusu önlisans programının yaygınlaşmasının sürücü arzını artırarak sektöre anlamlı katkılar sağlayabileceğini ortaya koymaktadır. Çalışma sonucunda, programın sürücü adaylarına yalnızca teknik sürüş becerileri kazandırmakla kalmayıp; aynı zamanda iş sağlığı ve güvenliği, lojistik yönetimi, mesleki etik ve hukuki düzenlemeler konularında da yeterlilik sağlamayı hedeflediği belirlenmiştir. Ayrıca, programın etkinliğinin tam olarak ölçülebilmesi için mezun istihdam takibi, işveren geri bildirimleri ve sektörel performans göstergelerine dayalı değerlendirme çalışmalarının yürütülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Karayolu Taşımacılığı, Yük Taşıtı, Sürücü Açığı, Sürücü Eğitimi

ORIGINAL ARTICLE URL