Siyasi Hakların Elde Edilmesinden Demokrat Parti Dönemi Sonuna Kadar Türk Siyasi Hayatında Kadın

Authors : Büşra Bigat Akça, Sebile Yıldız Aybak

Pages : 559-587

Doi:10.58646/bengi.1544976

View : 118 | Download : 104

Publication Date : 2024-09-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Kadınların temel haklarını kazanma süreci Tanzimat Dönemine dayanmaktadır. Bu dönemde kadınlar eğitim, hukuk ve çalışma hayatı ile kısmi haklar edinmiştir. Devamında İkinci Meşrutiyet Döneminde aile hukukunun düzenlenmesi, kadın derneklerinin ve kurslarının açılması, kadın dergi ve gazetelerinin çıkarılması gibi gelişmelerle birlikte kadınlar sosyal hayata daha etkin bir şekilde katılmaya başlamıştır. Kadınların daha etkin olarak örgütlenmeye başlamaları ve politik mücadeleye katılmaları ise Milli Mücadele döneminde gerçekleşmiştir. Osmanlı modernleşme dönemi ile başlayan kadın hakları sürecinin dönüm noktası Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması olmuştur. Cumhuriyet’in ilanından sonra özellikle Türk Medeni Kanunu kadınlara daha önce elde ettiklerinden çok daha geniş mahiyette haklar sunmuştur. Bununla birlikte kanun siyasi hakları içermemiş, Türk kadınının siyasi hakları kazanması 1930 yılından itibaren gerçekleşmeye başlamıştır. Kadınlar ilk olarak Belediye seçimlerinde oy kullanma ve seçilme hakkı elde etmiş, daha sonra 26 Ekim 1933 tarihinde muhtar ve ihtiyar heyetleri seçimlerinde, 5 Aralık 1934 tarihinde ise milletvekili seçimlerinde seçme ve seçilme haklarına sahip olmuşlardır. Böylece 8 Şubat 1935’te yapılan seçimlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne 17 kadın milletvekili girmeye hak kazanmıştır. 1936 yılında yapılan bir ara seçimle kadın milletvekili sayısı 18’e ulaşmıştır. Türkiye bu dönemde kadınların siyasal haklara sahip olduğu ülkeler arasında ilk sıralarda yer almayı başarmıştır. Ancak çok partili yaşama geçiş sürecinde yaşanan gelişmeler kadınların temsil oranının düşmesinde kaçınılmaz rol oynamıştır.
Keywords : KADIN, SEÇME SEÇİLME, SİYASİ HAK, SİYASİ PARTİ, TBMM

ORIGINAL ARTICLE URL