AKIŞKAN YAŞLILIK: POST-MODERN TOPLUMDA YAŞLILIĞI YENİDEN DÜŞÜNMEK

Authors : Berfin Varışlı, Tule Gültekin
Pages : 262-276
Doi:10.14514/beykozad.1553542
View : 31 | Download : 9
Publication Date : 2025-06-18
Article Type : Research Paper
Abstract :“Ağır”, “katı” ve “sağlam” olarak tabir ettiği moderniteden “hafif”, “sıvı” ve “akışkan” moderniteye geçişi inceleyen Zygmunt Bauman günümüz toplumunun durumunu “akışkan modernite” kavramıyla tanımlamaktadır. Hızla değişen, dönüşen, güvensizliğin, geçiciliğin ve belirsizliğin norm olarak kabul edildiği akışkan modernitede toplumsal olgular ve olaylar da olduğu yerde kalmamakta; küresel değişim sürecinde değişim ve dönüşümün hem öznesi hem de nesnesi olmaktadır. Mikro, mezzo ve makro düzlemde vuku bulan bu süreçte bireysel ve toplumsal yaşlılık da payına düşeni alır. Sanayi sonrası toplumlarda küreselleşme ve uluslararası hareketlilik ile birlikte sınırların flulaştığı ya da ortadan kaybolduğu yeni bir toplum düzeni olarak da açıklanabilecek akışkan modernitede, yaşlılık da bireysel ve toplumsal anlamda değişip dönüşmekte ve “akışkanlaşmaktadır”. Bu çalışma bireylerin gündelik yaşam pratikleri ve toplumsal gerçeklik ilişkiselliğinde yaşlılık deneyiminin bireysel ve toplumsal anlamda ve toplumun farklı kesimlerinde farklılaştığını, farklı toplumsal arenalarda yaşlılık deneyimi ve paralel olarak yaşlılık algısının da değişip dönüştüğünü ve esnediğini iddia etmektedir. Ortalama ömrün uzadığı, doğum oranlarının düştüğü günümüzde her bir yaşlının kendi yaşam serüveninde, beklenti ve ihtiyaçlarının farklılığı göz önüne alındığında yaşlılık sürecini biricik yaşadığı görülmektedir. Bu nedenle toplumun tüm kesimlerini kapsayan genel geçer bir yaşlılık tanımının mümkün ve/ya verimli olamayacağı düşünülmektedir. Dolayısıyla bu çalışma söz konusu dönüşümü açıklayabilmek için yeni bir kavram önerisi olarak “akışkan yaşlılık” kavramını ileri sürmektedir. “Akışkan yaşlılık” kavramıyla her biri biricik olan yaşlıların yaşlılık süreçlerini, deneyimlerini de biricik yaşadıkları fikrinden hareketle post-modern bir yaşlılık tahayyülüne ulaşılmak amaçlanmaktadır.
Keywords : Akışkan Modernite, Zygmunt Bauman, Yaşlanma, Yaşlılık

ORIGINAL ARTICLE URL