MAKRO BELİRSİZLİK DÖNEMLERİNDE VARLIK TERCİHİ: TÜRKİYE’DE ALTIN VE KONUT ARASINDAKİ GEÇİŞ DAVRANIŞLARI

Authors : Metin Duyar

Pages : 167-177

Doi:10.70754/biibfd.1747270

View : 52 | Download : 129

Publication Date : 2025-09-18

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye’de altın ithalatı ile konut fiyatları arasındaki ilişkiyi 2012–2025 dönemi aylık verileri kullanarak incelemekte ve yatırımcıların makroekonomik belirsizlik dönemlerinde bu iki varlık arasında geçiş davranışı sergileyip sergilemediğini analiz etmektedir. Çalışmada Zamanla Değişen Parametreli Vektör Otoregresif Model (TVP VAR) uygulanarak, ilişkilerin zaman içinde sabit kalmadığı, dönemsel olarak farklı yön ve yoğunlukta seyrettiği ortaya konmuştur. Ampirik bulgular, 2018 döviz krizi ve 2023 yılı altın ithalat kotası gibi dönemlerde yatırımcıların konuttan altına veya altından konuta geçiş yaptığını göstermektedir. Bazı yıllarda ikame ilişkisi hâkimken, özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde altın ve konutun eşzamanlı talep gördüğü, çift yönlü güvenlik davranışı örüntüsüne rastlanmıştır. İleri düzey zaman serisi analizleri (impulse response ve varyans ayrıştırması), konut fiyatlarındaki oynaklığın %22’sinin altın ithalatı şoklarıyla açıklanabileceğini ortaya koymuştur. Bu yönüyle çalışma, Türkiye’de daha önce ampirik olarak test edilmemiş bir “varlık geçiş davranışı”nı ölçmekte ve yatırım tercihlerinin zamanla evrilen yapısını modellemektedir. Bulgular, politika yapıcılar açısından da önemli sinyaller içermektedir; özellikle yatırım alternatiflerine yönelik kısıtlamaların, konut piyasası gibi sosyal etkileri güçlü sektörlerde yan etkilere yol açabileceği vurgulanmaktadır.
Keywords : Altın ithalatı, konut piyasası, varlık geçiş davranışı, TVP VAR, makroekonomik belirsizlik, zaman serisi analizi, yatırım tercihi, enflasyon

ORIGINAL ARTICLE URL