Arşiv Belgelerine Göre Osmanlı Antalya'sında Eski Eserlerin Durumu: Defineciler, Koleksiyonerler, Eski Eser Kaçakçıları ve İdareciler

Authors : S. Gökhan Tiryaki, Erdal Taşbaş

Pages : 455-469

Doi:10.9737/historystudies.1551718

View : 165 | Download : 261

Publication Date : 2025-05-10

Article Type : Research Paper

Abstract :Geçtiğimiz birkaç on yıl içerisinde İslami bölgelerde antikiteye duyulan ilgi gittikçe artan bir şekilde akademik tartışmaların merkezine oturuyor. Bu bağlamda, mevcut araştırma birikimi içerisinde Ortaçağlar boyunca Irak, İran ve özellikle de Mısır’daki Müslüman yöneticiler ve okur-yazar gruplar arasında İslamiyet öncesine ait eski eserlerin toplanması, incelenmesi ve korunmasına dönük faaliyetlerin bulunduğu konusunda geniş bir uzlaşı bulunuyor. Bununla birlikte, ilgi alanımızı Selçuklu ve Osmanlı Anadolusu’na çevirdiğimizde hali hazırdaki çalışmaların henüz son derece cılız bir birikime sahip olduğunu görüyoruz. Bu bağlamda 18 yüzyıl sonlarından bu yana gezginler, antiküryenler, eskiçağ uzmanları ve arkeologlar açısında cazip bir araştırma sahası olan Antalya hali hazırdaki, durumu ortaya koymak için uygun bir örnek oluşturuyor. Nitekim sunulan makalede çoğu bugüne değin yayımlanmış Osmanlı Arşiv belgelerine odaklanarak 16-20. yüzyıllar arasında Antalya’da defineciler, koleksiyonerler, eski eser kaçakçıları ve idareciler arasındaki çok yönlü ilişkileri konu ediniyoruz. Bu türden bir çaba bize Antalya arkeoloji tarihinin bugüne kadar eksik kalmış parçalarını yeniden hatırlama fırsatı sunarken aynı zamanda Avrupa merkezli yazında sıklıkla dile getirilen Teke Yarımadası’nda eski eserlerin bilinçli bir şekilde tahribine ilişkin tezleri yeniden tartışma olanağı sağlamaktadır.
Keywords : Definecilik, Eski eser kaçakçılığı, Antalya, Osmanlı Devleti

ORIGINAL ARTICLE URL