“Baltadan Lapa” Masalına İlişkin Geriye Dönük Hatırlama ve Anlamlandırma Deneyimleri

Authors : Veronika Kozmina
Pages : 16-34
Doi:https://doi.org/10.5281/zenodo.20936958
View : 0 | Download : 0
Publication Date : 2026-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmada, çocukluk döneminde “Baltadan Lapa” adlı Rus halk masalını dinleyerek büyümüş kişilerin, bu masalın ana fikrini ve öğütlerini nasıl hatırladıkları incelenmektedir. Çalışma, temel nitel araştırma deseni ile gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma, çocukken “Baltadan Lapa” adlı masalı dinlemiş bireylerin geriye dönük hatırlama ve anlamlandırma deneyimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temelini, orijinal metni Rusça olan ve araştırmacı tarafından Türkçeye çevrilen “Baltadan Lapa” adlı masal oluşturmuştur. Verileri elde etmek için açık ve kapalı uçlu soruların yer aldığı bir anket geliştirilmiştir. Verilerin çözümlenmesi ise içerik analizi ile yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu on beş kişiden oluşmaktadır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. 18 ila 24 yaş aralığında olup “Baltadan Lapa” adlı masalını çocukluktan bilmek seçim faktörleriydi. Araştırma kapsamında öncelikle, katılımcıların seçilen masalı hangi yaşta öğrendikleri ve bu masalı onlara kimin anlattığı gibi konular ele alındı. Ardından, katılımcıların masaldaki kahramanları nasıl gördükleri, öğütleri hatırlayıp hatırlamadıkları, masal hakkındaki görüşlerinin değişip değişmediği ve masalın güncel pedagojik gücünü nasıl değerlendirdikleri gibi konulara odaklanılmıştır. Elde edilen verilere göre, katılımcıların masalı çarpıcı sahneler, kahramanların kişilikleri ve yaşam dersleri olarak hatırladıkları tespit edilmiştir. Asker karakteri zeki olarak değerlendirilirken yaşlı kadın karakteri çoğunlukla cimri olarak tanımlanmıştır. Ancak ilginç bir şekilde, bazı katılımcılar masalı bir yetişkinin bakış açısıyla değerlendirerek yaşlı kadın karakterinin davranışlarını farklı anlamlandırmıştır. Araştırma sonuçları, halk masallarının kültürel değerlerin ve davranış normlarının kuşaklar arası aktarımında etnopedagojik bir işlev taşıdığını göstermektedir.
Keywords : Baltadan Lapa, Masal, Geriye Dönük Hatırlama, Anlamlandırma Deneyimleri

ORIGINAL ARTICLE URL