Türkiye’de Tasarrufların Belirleyicileri: 1978–2023 Dönemi İçin Bir ARDL Analizi

Authors : Nuri Uslu, Özer Özçelik

Pages : 447-466

Doi:10.62001/gsijses.1800295

View : 76 | Download : 81

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Tasarruflar, ekonomik büyümenin sürdürülebilirliği ve yatırımların finansmanı açısından kritik öneme sahiptir. Türkiye’de düşük tasarruf oranları uzun yıllardır makroekonomik kırılganlıkların temel nedenlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, 1978–2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak Türkiye’de tasarrufların belirleyicileri ekonometrik yöntemlerle incelenmiştir. Çalışmada bürüt tasarruf oranı (TAS), ekonomik büyüme oranı (BUY), enflasyon oranı (ENF) ve nihai tüketim harcamaları (HAR) değişkenleri kullanılmıştır. ARDL (1,0,1,3) modeli çerçevesinde gerçekleştirilen analiz sonucunda, uzun dönemde ekonomik büyüme ve enflasyonun tasarruflar üzerinde pozitif, nihai tüketim harcamalarının ise negatif etkili olduğu tespit edilmiştir. Kısa dönemde ise özellikle nihai tüketim harcamalarının tasarruflar üzerinde güçlü bir azaltıcı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Hata düzeltme katsayısının anlamlı bulunması, kısa dönemli dengesizliklerin uzun dönemde hızla dengeye döndüğünü göstermektedir. Bulgular, literatürde yer alan birçok çalışmayla uyumlu olup, Türkiye’de tasarrufların en temel belirleyicisinin harcama eğilimleri olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmanın sonuçları, politika yapıcıların tasarruf oranlarını artırmaya yönelik stratejilerinde tüketim eğilimlerini azaltıcı ve tasarrufları teşvik edici politikalara öncelik vermeleri gerektiğine işaret etmektedir.
Keywords : Tasarruf, Ekonomik Büyüme, Enflasyon, Nihai Tüketim Harcamaları, ARDL

ORIGINAL ARTICLE URL