ABD HÜKÜMET SİSTEMİNDE YASAMA VE YÜRÜTME ORGANLARI ARASINDA DENGE VE DENETİM MEKANİZMALARI

Authors : Serkan Yavuzoğlu

Pages : 511-539

Doi:10.57083/adaletdergisi.1799461

View : 36 | Download : 33

Publication Date : 2025-10-08

Article Type : Research Paper

Abstract :Başkanlık sisteminin prototipi olarak kabul edilen Amerika Birleşik Devletleri (ABD) hükümet sisteminin en önemli özelliği, devletin temel organları arasında kurulan denge ve denetim mekanizmalarıdır. Yasama ve yürütme organlarının yargısal denetimi, ister başkanlık sistemi olsun ister parlamenter sistem olsun, hukuk devleti ilkesini benimseyen bütün devletler için esastır. Oysa ABD hükümet sisteminde yasama ve yürütme organları arasında yer alan denge ve denetim mekanizmaları, bu hükümet sisteminin karakteristiğini belirleyen ve ABD’yi başkanlık sisteminin geçerli olduğu pek çok ülkeden ayıran önemli mekanizmalardır. Dolayısıyla, bu çalışmada, önce ABD yasama ve yürütme organlarının yapısı ve oluşumları üzerinde durulmakta, ardından bu organları dengeleyen ve birbirlerini denetlemelerini sağlayan mekanizmalar ele alınmaktadır. Denge ve denetim mekanizmaları aracılığıyla, yasama ve yürütme organları etkileşime girmekte ve birbirlerinin faaliyetlerine kısmen katılmaktadırlar. Böylece hem yasama organının hem de yürütme organının kontrolsüzce güç kullanmalarının önüne geçilmektedir. Denge ve denetim mekanizmalarının bu işlevi göz önüne alındığında, ABD’de ülkenin kuruluşundan bu yana başkanlık sisteminin kesintisiz bir şekilde uygulanmasının en önemli sebeplerinden birinin bu mekanizmalar olduğu söylenebilir.
Keywords : Başkanlık Sistemi, Kongre, Başkan, Denge ve Denetim Mekanizmaları

ORIGINAL ARTICLE URL