Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Işığında Silahların Eşitliği İlkesi

Authors : Akif YILDIRIM, Ayhan KILIÇ

Pages : 341-411

Doi:10.26650/JPLC2021-1010290

View : 41 | Download : 11

Publication Date : 2021-10-21

Article Type : Research Paper

Abstract :İnsan onuru yargılama süjelerine yargılama sırasında eşit muamele yapılmasını ve taraflara eşit fırsatlar tanınmasını gerekli kılmaktadır. Taraflar arasında hakkaniyete uygun (adil) bir dengenin sağlanmasını amaçlayan silahların eşitliği ilkesi, mahkeme önünde sahip olunan hak ve yükümlülükler bakımından taraflar arasında eşitliğin temin edilmesini ve bu dengenin yargılamanın her aşamasında korunmasını ifade etmektedir. Silahların eşitliği ilkesi bireye mutlak bir hak bahşetmemektedir. Bu ilke, unsuru olduğu adil yargılanma hakkı gibi sınırlanabilir bir haktır. Bu çalışma, adil yargılanma hakkı kapsamında anayasal bir güvence olan silahların eşitliği ilkesiyle ilgili olarak pratikte karşılaşılan sorunları Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları ışığında tespit etme, değerlendirme ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri sunma amacı taşımaktadır. Bu bağlamda öncelikle silahların eşitliği ilkesinin felsefi temeli, kavramsal çerçevesi ve unsurları açıklanmıştır. Daha sonra bu ilkenin uygulamadaki görünüm biçimleri adil yargılanma hakkının koruma alanındaki uyuşmazlıklar yönünden ayrı ayrı ele alınmıştır. Bu noktada kavramın unsurlarının saptanmasında ve görünüm biçimlerinin belirlenmesinde doktrinden ziyade AİHM ve Anayasa Mahkemesi içtihadı temel alınmıştır. Bu ilkenin sağladığı güvencelerin uygulanma biçimi her uyuşmazlık türüne göre farklılık arz ettiğinden, söz konusu ilke uyuşmazlık türleri açısından ayrı ayrı incelenmiştir.
Keywords : Silahların eşitliği, adil yargılanma hakkı, usule ilişkin imkânlar, adil denge, fırsat eşitliğ

ORIGINAL ARTICLE URL