OSMANLI DEVLETİ’NDE GAYRİMÜSLİM MEKTEPLER YARARINA DÜZENLENEN MEKTEP BALOLARI (1880-1908)

Authors : Ertan Gökmen

Pages : 1-39

Doi:10.30517/cihannuma.1625927

View : 149 | Download : 159

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İslam hukuku çerçevesinde Osmanlı Devleti himayesinde yaşayan gayrimüslimler istedikleri dini ve mezhebi seçmekte özgür olup dinlerinin gereklerini yerine getirmede serbest idiler. Millet sistemine göre teşkilatlandırılan gayrimüslimler cemaat mahkemelerinde kendi hukuklarına göre yargılanma hakkına sahip idiler. Islahat Fermanına kadar yeni kilise ve mektep yapmada ve mevcut olanları tamir etmede idari izin almaları gerekirken bahsedilen ferman sonrasında mektep, hastane ve kilise inşasında daha serbest hale gelmişlerdir. Gayrimüslim mektepleri hayırsever bir kişi, ahali, vakıf veya kiliseler tarafından inşa ediliyor ve bunlar tarafından destekleniyordu. Mekteplere kaydolan talebelerden de belli miktarda ücret alınıyordu. Tüm bu gelirlere rağmen bazen mekteplerin gelirleri giderlerine yetmiyordu. Böyle bir durumla karşılaşıldığında 19. yüzyılın son çeyreğinden itibaren mektep açıklarını kapatmak ve mektepler için gelir kaynağı oluşturmak için piyangolar çekilmeye ve balolar tertip edilmeye başlanmıştır. 1880’li yıllardan II. Meşrutiyet dönemine kadar gayrimüslim mektepleri yararına düzenlenen baloların tertibi için bazı prosedürlerin yerine getirilmesi gerekiyordu. Böyle bir organizasyon tertip etmek isteyen mektep idarelerinin ve mütevellilerinin neler yapması gerektiği, balo tertiplerinde karşılaşılan problemler, hangi mekteplerin nerelerde balo tertip ettikleri arşiv belgeleri çerçevesinde farklı başlıklar altında çalışmada ele alınmıştır.
Keywords : Mektep, Gayrimüslim, Balo, Tiyatro, Osmanlı, Eğlence, Batılılaşma

ORIGINAL ARTICLE URL