TÜRK SİYASİ TARİHİNDE ANAYASAL DÜŞÜNCENİN EVRİMİ: TOPLUMSAL DEĞİŞİM VE SİYASAL REJİM

Authors : Özer Aslan

Pages : 217-239

Doi:10.30517/cihannuma.1761435

View : 93 | Download : 84

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye’de anayasa düşüncesinin tarihsel ve düşünsel temellerinden hareketle, Osmanlı’dan günümüze anayasal gelişmeleri siyasi rejim, toplumsal dönüşüm ve demokratikleşme ekseninde analiz etmektedir. Anayasal düşüncenin Antik dönemden itibaren evrimi ile birlikte Osmanlı’daki Sened-i İttifak, Tanzimat ve Islahat Fermanları ile 1876 Kanun-ı Esasi’nin anayasacılık bakımından önemi tartışılmış; Cumhuriyet döneminde 1921, 1924, 1961 ve 1982 anayasaları bağlamında siyasal yapı, iktidar ilişkileri ve hukuk devleti anlayışı ele alınmıştır. Makalede, anayasanın yalnızca normatif bir belge değil, siyasal iktidarın sınırlandırılması, bireysel hak ve özgürlüklerin korunması ve toplumsal meşruiyetin sağlanması bakımından kurucu bir işlev taşıdığı vurgulanmıştır. Ayrıca Sivil katılımın sınırlılığı, otoriter müdahaleler ve modernleşme gibi unsurların anayasal düzenin kurumsallaşmasında belirleyici role sahip olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak, Türkiye’de anayasa, tarih boyunca siyasal paradigmalardaki dönüşümlerin, sivil taleplerin ve hukuk devleti arayışının bir yansıması olarak şekillendiği kanısına varılmıştır.
Keywords : Anayasacılık, Siyasal rejim, Siyasal paradigma dönüşümleri, Toplumsal değişim, Demokratikleşme

ORIGINAL ARTICLE URL