Iğdır Merkez İlçesinde Hava Kalitesi Sorunu ve Yerleşim Uygunluk Analizi
Authors : Mücahit Coşkun, Hüseyin Şahiner, Onur Canbulat, Ahmet Öztürk
Pages : 45-59
Doi:10.26650/JGEOG2023-1233378
View : 150 | Download : 156
Publication Date : 2024-01-10
Article Type : Research Paper
Abstract :Hava kirliliği sorunu sanayi faaliyetleri olmasa dahi, jeomorfolojik ve klimatolojik özelliklere bağlı olarak belirli mevsimlerde sürekli hale gelebilmektedir. Iğdır merkez ilçesi özellikle sonbahar ve kış mevsimlerinde bu sorunun yaşanmasıyla gündeme gelmektedir. Bu sorunun çözümüne odaklanılan araştırmada, alan kapsamı Iğdır ili ve merkez ilçesi; konu kapsamı ise hava kirliliği ve şehir yerleşim uygunluğu ile sınırlandırılmıştır. Araştırmanın amacı, çalışma alanında hava kirliliğinin atmosferdeki alansal ve dikey dağılışını ortaya koyarak şehir yerleşimine uygun alanları tespit etmektir. Elde edilen sonuçlara göre, Iğdır merkez ilçesinde yerleşmelerin yoğun olduğu alan ve kuzeyindeki ovalık saha, kirliliğin en fazla olduğu yerlerdir. Alandaki coğrafi şartlar; özellikle kış mevsiminde konvektif hava hareketlerini sınırlandırarak inversiyon oluşumuna ve hava kirliliğinin daha yoğun hissedilmesine sebep olmaktadır. Gezegensel sınır tabakasının göstergelerinden biri olan aerosol tabakası yüksekliği, Iğdır merkez ilçesinde özellikle kış mevsiminde 1000-1100 m civarındadır. Kirleticilerin Iğdır merkez ilçesinin ortalama yükseltisi olan 850 m ile bu yükseltiler arasına sıkışmasıyla, alanda kirlilik daha yoğun hissedilmektedir. Şehir yerleşim planında yatay olarak yapılacak bir değişiklik, sahip olunan coğrafi özellikler sebebiyle uzun süreçte yine aynı hava kirliliği sorununun yaşanmasına sebep olacaktır. Bu nedenle olası bir plan değişikliğinde yerleşimlerin, en azından kirletici gazların kış mevsiminde ulaştığı üst seviye olan 1000-1100 m’nin üzerine kurulması aynı sorunların tekrar yaşanmamasını sağlayacaktır.Keywords : Iğdır, Hava Kirliliği, Yerleşim, Google Earth Engine
ORIGINAL ARTICLE URL