CELALEDDiN HARiZMŞAH'TAN SONRA ANADOLU VE SURiYE'DE HARiZMLiLER

Authors : Mustafa KILIÇ
Pages : 415-426
View : 37 | Download : 14
Publication Date : 2001-12-15
Article Type : Research Paper
Abstract :Doğu Anadolu'dakı faaliyetlerinin ardından Anadolu Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubad ile karşı karşıya gelen Celaleddin Harizmşah, 28 Ramazan 627110 Ağustos 1230 tarihinde Yassıçimen savaşında ağır bir yenilgiye uğradı. Bu olaydan sonra Erzincan ve Erzurum bölgeleri Selçuklu hakimiyetine girerken Diyarbakır bölgesinde de Eyyfibller'in nüfuzu arttı. Uğradığı bu hezimetin ardından Amid'e sığınan Celaleddin Harizmşah'ın 62811231 yılında Kürt bir dağ köylüsü tarafından öldürülmesi ile lidersiz kalan Kanglı-Kıpçak grubu iki devletten birine sığınarak hayatiyetini devam ettirmek zorunda kaldı. Kaynakfarımızın Harizmliler diye adlandırdığı bu insanlar Moğol zulmünden kaçarak Celaleddin Harizmşah'ın hizmetine giren askeri gücü ifade etmektedir. Harizmliler kendilerine Kayır Han' ı reis seçtikten sonra Alaeddift Keykubad'ın hizmetine girdiler'. Selçuklu Sultanı, Kayır Han'a Erzincan' ı, Bereke Han'a Amasya'yı, Güçlü Han'a ise Uirende'yi ikta olarak verdi? Alfieddin Keykubad bu katılımın ardından, 1234 yılında Anadolu'ya sefer düzenleyen Me! ik Kamil'in hiçbir sonuç elde ederneden geri dönmesini sağladı. Seruc, Urfa, Harran ve Rakka'yı ele geçiren Selçuklu ordusunun Anadolu'ya dönmesinden sonra adı geçen bölgeleri tekrar istila eden Eyyfibller üzerine saldırı düzenlemek isteyen Alaeddin Keykubad, Kayır Han'ı Sivas valiliğine atadıktan sonra İzzeddin Keykavus'u veliahd olarak ilan etti. Ancak çok geçmeden 1237 yılında Selçuklu sultanının vefat etmesi ile Harizmliler için zor günler başladı. 3 Harizmlilerin başladıkları bu kaçış ya da daha güvenli bir mekan arayışından bölgede bulunan Eyyubiler Devleti doğrudan etkilenmiştir. Eyyfibller devleti içerisinde mevcut pek çok hanedan arasından Harizmlilerden en fazla etkilenen Haleb Eyyubileri olmuştur. Özellikle Anadolu' tarihini doğrudan etkileyen Harizmliler meselesi konusunda. Celaleddin Harizmşah'tan sonraki devir hakkın.da pek fazla çalışma bulunmamaktadır. İşte biz makalemizde Harizmlilerin bu yolculuklannda ortaya çıkan siyasi ve sosyal etkiyi gün yüzüne çıkarmayı amaçladJc
Keywords : Harizmliler, Anadolu Selçukfufarı, Eyyubiler, Anadolu ve Suriye

ORIGINAL ARTICLE URL