Yapay Zekâ ve Denetim: Scopus Veritabanındaki Yayınların Bibliyometrik Analizi

Authors : Ali Kemal Terzi
Pages : 1-38
View : 74 | Download : 95
Publication Date : 2025-07-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, yapay zekâ ve denetim arasındaki ilişkiyi akademik perspektiften ele alarak, Scopus veri tabanındaki yayınların bibliyometrik analizini gerçekleştirmektedir. Çalışmada, 2019-2024 yılları arasında yayımlanan 16 akademik yayının bibliyometrik özellikleri incelenmiş ve yapay zekâ tabanlı denetim süreçlerinin akademik literatürde nasıl ele alındığı ortaya konmuştur. Yapılan analizler, yapay zekâ ve denetim alanında etik, hesap verebilirlik, şeffaflık, veri güvenliği, makine öğrenimi ve algoritmik açıklanabilirlik gibi temaların öne çıktığını göstermektedir. Çalışmanın bulguları, yapay zekâ tabanlı denetim sistemlerinin giderek daha fazla benimsenmesine rağmen, etik ve hesap verebilirlik konularının bu süreçlerde önemli tartışma alanları oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle, yapay zekâ destekli denetim mekanizmalarının tarafsızlığı, şeffaflığı ve güvenilirliği konusunda akademik araştırmaların giderek arttığı gözlemlenmiştir. Kelime analizi ve kavramsal haritalama çalışmaları, yapay zekâ ve denetimle ilgili akademik literatürde en çok kullanılan kavramların AI, ethics, auditing, transparency, accountability ve intelligence olduğunu göstermektedir. Yıllık bilimsel üretim analizine göre, yapay zekâ tabanlı denetim süreçlerine yönelik akademik çalışmaların 2019’dan itibaren düzenli bir artış gösterdiği belirlenmiştir. Bu durum, yapay zekâ kullanımının denetim alanındaki potansiyelini akademik camiada giderek daha fazla ilgi gördüğünü ortaya koymaktadır. Ancak, çalışmada ele alınan literatür, bu alandaki metodolojik yaklaşımların tam olarak oturmadığını ve denetim süreçlerinde yapay zekâ entegrasyonunun hala çeşitli düzenleyici ve etik sorunlarla karşı karşıya olduğunu göstermektedir.
Keywords : Yapay Zekâ, Denetim, Bibliyometrik Analiz, Şeffaflık, Hesap Verebilirlik.

ORIGINAL ARTICLE URL