SUYUN JEOPOLİTİK ÖNEMİNE COĞRAFİ BAKIŞ: BÜYÜK ETİYOPYA RÖNESANS BARAJI

Authors : Mustafa Murat Kale, Onur Han Çetmi

Pages : 191-222

Doi:10.57115/karefad.1725976

View : 159 | Download : 210

Publication Date : 2025-10-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Nil Nehri Havzası’nda yer alan ve kıtanın en büyük su projelerinden biri olan Büyük Etiyopya Rönesans Barajı’nın (BERB) jeopolitik ve hidropolitik etkilerini coğrafi bakış ile incelemektedir. Suya erişimin tarih boyunca medeniyetlerin gelişimindeki belirleyici faktörlerden biri olduğu dikkate alındığında, medeniyetlerin var olma mücadelelerinde su kaynaklarına sahip olma ve yönetme üstünlüğünün yadsınamaz bir güce sahip olma anlamı taşıdığı aşikardır. Özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde sınır aşan sulara sahip ülkeler arasında yaşanan güç asimetrileri, havza yönetiminde önemli bir çekişme alanı yaratmaktadır. Etiyopya’nın başlattığı BERB projesi, yukarı kıyıdaş ülkelerin kendi kalkınma hedeflerini gerçekleştirme çabasının bir ürünü olarak değerlendirilmekte, aşağı kıyıdaş Mısır ve Sudan’ın ise tarihsel hak iddiaları ve Nil Nehri’ne olan bağımlılıkları nedeniyle bu projeye karşı sert tavırlar sergilediği görülmektedir. Bu bağlamda çalışmada Nil Havzası’ndaki su paylaşım mücadelesi; havza hidrolojik özellikleri, tarihsel süreç, nüfus dinamikleri, uluslararası hukuk ve enerji güvenliği bağlamında çok boyutlu olarak incelenerek BERB’in jeopolitik ve hidropolitik önemi ele alınmış ve projenin bölgesel güç dengeleri üzerindeki etkisi çok yönlü olarak araştırılmıştır.
Keywords : Sınır aşan su, Jeopolitik, Hidropolitik, Nil Nehri, Büyük Etiyopya Rönesans Barajı

ORIGINAL ARTICLE URL