SAMSUN MÜZESİ’NDEN EL, BOYUN, BAŞ VE SÜS TAKILARINA ÇEŞİTLİ ÖRNEKLER

Authors : Orhan Alper Şirin

Pages : 223-254

Doi:10.57115/karefad.1731112

View : 79 | Download : 167

Publication Date : 2025-10-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Samsun Müzesi altın koleksiyonunda yer alan ve daha önceden bilimsel literatüre eklenmemiş Antik Dönem’e ait el, boyun, baş ve süs takıları bu çalışmanın asıl konusunu oluşturmaktadır. Kontekst konumları belli olmayan satın alma ve müsadere yoluyla müze envanterine eklenen bu takılar, malzeme özellikleri, işçilik detayları, form çeşitlilikleri ve bezemeleri açısından Anadolu’da karşımıza çıkan çeşitli örnekleri içermektedir. Çalışmanın ilk bölümünde el takıları kategorisinde yer alan altı adet taşlı altın yüzük incelenmiştir. Antik Dönem’deki kullanımları ve sembolik anlamları vurgulanarak analojik odaklı karşılaştırmaları yapılan yüzükler MS 1.-3. yüzyıl aralığına tarihlendirilmiştir. İkinci bölümde ise boyun takıları grubundan üç adet altın kolye MÖ 3. - MS 3. yüzyıl aralığına ve dört adet altın pandantifte MÖ 2. - MS 1. yüzyıl aralığına tarihlendirilerek malzeme yapısı, form ve işçilik özellikleri detaylıca incelenmiştir. Üçüncü bölümde MÖ 5.-4. yüzyıllara yerleştirilen baş takıları grubundan beş adet bronz üzeri altın kaplamalı saç süsleri analiz edilmiş ve olası fonksiyonları üzerinde durulmuştur. Son bölümde de MÖ 3.-2. yüzyıla tarihlendirilen süs takıları grubundan üç adet altın düğme formlu apliğin kumaş süslemesindeki fonksiyonları üzerinde durulmuştur. Bu çalışmadaki altın takılar, Antik Dönem kuyumculuğunu yansıtan arkeolojik birer kanıtken, ait oldukları dönemin kültürel ve inançsal etkileşimlerini, kullanılan malzemeleri, işçilik tekniklerini ve estetik anlayışını gösteren özgün örneklerdir. Ayrıca bu takılar, günlük kullanımdan ziyade mezar buluntuları olarak işlev görmüş olmalıdır.
Keywords : Samsun Müzesi, Altın Takılar, Yüzük, Pandantif, Saç Süsü.

ORIGINAL ARTICLE URL