Mutlu Çocukluğu Olanlar Antropomorfik Ürünleri Mi Sever?

Authors : Deniz Ünal Adıgüzel

Pages : 353-365

Doi:10.54558/jiss.1687341

View : 161 | Download : 210

Publication Date : 2025-11-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Duygusal faktörler tüketicilerin satın alma karar süreçlerine etki ederek tüketicilerin ürünlerin fonksiyonel faydalarının yanında duygusal fayda da sağlayacak şekilde karar vermelerine sebep olmaktadır. Hatta bazen de fonksiyonel faydaya bakmaksızın bir ürünün sağladığı duygusal fayda için bile satın alma yapılabilmektedir. Bu durum tüketicilerin duygusal durumlarının incelenmesi gerekliliğini de beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada tüketicilerin duygusal durumlarına etki eden en önemli faktörlerden olan çocukluk çağı yaşantıları yine tüketicilerin duygusal ihtiyaçlarına cevap verebilecek bir ürün tasarımı olan antropomorfik ürün tasarımları (insansılaştırılmış özelliklere sahip ürün tasarımları) ile beraber çalışılmıştır. Çalışmanın temel amacını olumlu çocukluk dönemi geçiren yetişkin bireylerin antropomorfik ürünlere yönelik tutumlarını belirlemek oluşturmaktadır. Yöntem: Çalışma amacı paralelinde bir anket formu geliştirilmiş ve bu anket formu çevrimiçi 306 gönüllü katılımcıya uygulanmıştır. Elde edilen veri seti ile 2x2 deneysel tasarım yapılmış ve araştırılmak istenen beş adet hipotez geliştirilmiştir. Hipotezler kapsamında antropomorfik tasarımlı ürünlere yönelik etkiyi a) antropomorfik tasarımlı ürün-normal tasarımlı ürün ve b) düşük-yüksek olumlu çocukluk çağı deneyimleri olmak üzere iki farklı koşulun 2x2 şeklinde bir araya gelmesine göre SPSS’ de analiz edilmiştir. Ürünler genellikle herkesin günlük hayatta kullanabilecekleri bir ürün grubu olan masa saati olarak belirlenmiştir. Bulgular: Yapılan çalışma göstermektedir ki, çocukluk çağı yaşantıları bu ürünlere yönelik talepte de etki eden faktörlerden birisidir. Geliştirilen hipotezlerin sonucunda çocukluk çağında mutlu olan günümüz yetişkinleri antropomorfik ürünlere olumlu yaklaşmaktadır. Ancak satın alma niyeti konusunda çocukluk çağı yaşantıları belirleyici bir sonuç vermemektedir. Sonuç: Genel olarak antropomorfik tasarlanmış ürünlere yönelik tutumda çocukluk çağı yaşantı düzeylerinin etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Böylelikle bireylerin yetişkinlik çağındaki satın alma karar süreçlerine etki eden tutumlarında çocukluk çağı yaşantılarının etkili olduğu, antropomorfik ürünler bazında da kanıtlanmıştır. Özgünlük: Sevimli tasarımlı ürünlerin de alt boyutu olan antropomorfik tasarımlı ürünlere yönelik pazarda birçok ürün bulunmasına rağmen pazarlama literatüründe yeterli sayıda çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu nedenle bu çalışma hem tüketici tutumlarına etki eden faktörlerin psikolojik yönden belirlenmesi hem de tasarımdaki farklılıklara karşı tüketici davranışlarının köklerine inilmesi nedeniyle özgün ve literatüre katkı sağlamaktadır.
Keywords : Antropomorfik ürünler, sevimliliğe yönelik tutum, çocukluk

ORIGINAL ARTICLE URL