Reshaping Literature Through Peritexts: The Case of Esmahan Aykol’s Novels in English Translation

Authors : Aslı Özlem TARAKCIOĞLU, Hümeyra ALTUNTAŞ KIRAN

Pages : 45-69

Doi:10.37599/ceviri.1008895

View : 100 | Download : 12

Publication Date : 2021-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Çeviri edebiyat ürünlerini çevreleyen görsel ve yazılı unsurlar, yabancı bir metnin alıcı edebi sistemde ne şekilde sunulduğunun yanı sıra, bir ulusun, kültürün veya edebiyatın alıcının nezdinde temsil ediliş biçimine ilişkin önemli anlamlar taşıyabilmektedir. Söz konusu farkındalık ışığında, bu betimsel çalışma ile Türk yazar Esmahan Aykol'un İngilizceye çevrilen romanlarının Anglo-Amerikan edebi dizgesinde nasıl alımlandığının ve sunulduğunun yanmetinlere yansıdığı şekliyle ele alınması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, yazarın İngilizceye çevrilerek İngiltere ve ABD'de yayımlanan polisiye romanları Kitapçı Dükkânı, Kelepir Ev ve Şüpheli Bir Ölüm’e ait ön ve arka kapaklarda yer alan iç yanmetinsel ögeler, kaynak dildeki karşılıkları ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. İnceleme sonuçları, Aykol'un romanlarının Anglo-Amerikan okura sunumunda İstanbul’un, kitap isimlerinin seçimi, görsellerin kullanımı ve/veya romanların şehir ile ilintisini açıkça vurgulayan ifadelerin kullanımı yoluyla, ana tema olarak öne çıkarıldığını göstermiştir. Ayrıca, bazı durumlarda, romanlara ait iç yanmetinlerin Türkiye ile ilgili basmakalıp veya kültüre özgü unsurlar içerdiği gözlemlenmiştir. Bu bağlamda çalışma, Aykol'un kültürel basmakalıplaştırmaya yönelik olumsuz bir duruş sergileyen söylemlerinin aksine, yazarın romanlarının erek edebi sisteme girişte basmakalıp bir sunuma maruz kalmaktan kurtulamadığını göstermiştir. Son olarak, bulgular, benimsenen yanmetinsel çeviri stratejileri ile edebi eserlere erek sistemde kaynak sistemde tayin edilenden tamamen farklı bir imaj ve dolayısıyla kader tayin edilebileceğini ortaya koymuştur.
Keywords : İngilizceye çevrilen Türk edebiyatı, Esmahan Aykol, alımlama, yanmetin, iç yanmetin

ORIGINAL ARTICLE URL