Türkiye’nin Tıbbi Kültürel Mirasının Web CBS ile İncelenmesi ve Görselleştirilmesi

Authors : Edanur Çelik, Rumeysa Pekçetin

Pages : 128-148

View : 90 | Download : 112

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye\\\'nin zengin tıbbi kültürel mirasını Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanarak görselleştirmeyi ve dijital ortamda korumayı amaçlamaktadır. Özellikle Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde önemli rol oynamış darüşşifalar ile bu yapılarda kullanılan tıbbi ve aromatik bitkiler, Web tabanlı CBS teknolojileri ile analiz edilerek ArcGIS Online platformunda dijital haritalar üzerinden erişilebilir hâle getirilmiştir. Türkiye genelinde 23 darüşşifa ve 162 tıbbi bitki türüne ait veriler iki ayrı bilgi sistemi aracılığıyla sınıflandırılmış, kullanıcıların bu verilere interaktif biçimde ulaşabilmesi sağlanmıştır. Çalışmada darüşşifaların tarihsel, coğrafi ve yapısal özellikleri ile bitkilerin floristik dağılımları, halk hekimliğindeki kullanım biçimleri, Latince adları ve tarihsel işlevleri detaylı biçimde modellenmiştir. Elde edilen veriler ArcGIS StoryMaps ile dijital anlatı formatına dönüştürülerek hem akademik hem de halk erişimine açık, sürdürülebilir bir dijital kültürel miras platformu oluşturulmuştur. Bulgular darüşşifaların tarihsel ticaret yolları, siyasi merkezler ve yerleşim stratejileri ile uyumlu biçimde konumlandığını; bitki türlerinin ise bölgesel iklim ve ekolojik koşullara göre kümelendiğini göstermektedir. Çalışma, tıp tarihi, sağlık turizmi, kültürel koruma ve coğrafya eğitimi alanlarında çok disiplinli uygulamalara zemin hazırlamakta; aynı zamanda geleneksel bilginin dijital çağda sürdürülebilirliğini destekleyen güçlü bir model sunmaktadır.
Keywords : Tarihsel Sağlık Coğrafyası, Web Tabanlı CBS, Dijital Sağlık Mirası, Kültürel Koruma, Anadolu Kültürel Mirası

ORIGINAL ARTICLE URL