Tuz Stresi Altında Karabuğday (Fagopyrum esculentum Moench.)’ın Çimlenmesi ve Fide Büyümesi Üzerine Borik Asit ile Tohum Ön Uygulamasının Etkisi

Authors : Semih Açıkbaş, Gülen Özyazıcı, Mehmet Arif Özyazıcı

Pages : 211-222

Doi:10.33202/comuagri.1538921

View : 315 | Download : 376

Publication Date : 2024-12-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Tuzluluk, bitkilerin çimlenmesini, büyümesini ve verimliliğini olumsuz yönde etkileyen dünya çapında ciddi bir sorundur. Tohum ön uygulaması (priming), başta tuz stresi olmak üzere birçok abiyotik stres fakörlerinin etkisini hafifleterek, tohumların çimlenmesini, fide gelişimini, bitkilerin büyümesini ve verimini artıran bir tekniktir. Bu çalışma, tuz stresi altındaki karabuğday (Fagopyrum esculentum Moench.)’ın bor (B) ile priming uygulamasının çimlenme ve fide gelişimine etkisini incelemek için yürütülmüştür. Çalışmada karabuğday tohumları, dört farklı konsantrasyon seviyesinde (1, 2, 3 ve 4 mM) borik asit (H3BO3) çözeltisi ile ön uygulamaya tabi tutulmuştur. Priming uygulamasından sonra bu tohumlar, farklı seviyelerde (0, 100 ve 200 mM) sodyum klorür (NaCl) ile muamele edilmiştir. Borik asit ve tuzluluğun çimlenme yüzdesi, ortalama çimlenme süresi, çimlenme üniformite katsayısı, çimlenme enerjisi, çimlenme indeksi, fide yaş ağırlığı ve fide güç indeksi gibi farklı fizyolojik büyüme parametreleri üzerine etkisi gözlenmiştir. Priming uygulanmayan tohumların NaCl stresi altında daha az çimlenme performansı ve fide büyümesi gösterdiği gözlemlenmiştir. Borik asit ile ön işlem uygulanan tohumlar ön işlem uygulanmayan tohumlara kıyasla çimlenme ve fide gelişim özelliklerinde (çimlenme yüzdesi hariç) daha iyi büyüme göstermiştir. Bu sonuçlara göre, tuz stresi yaşanan alanlarda, çimlenmeyi iyileştirmeye yönelik olarak ekim öncesi karabuğday tohumlarının 1.0 mM borik asit konsantrasyonu ile ön işleme tabi tutulması önerilmektedir.
Keywords : Karabuğday, borik asit, tuz stresi, çimlenme yüzdesi, fide güç indeksi

ORIGINAL ARTICLE URL