Süs Turunçgil Bitkilerinde Turunçgil Cüceleşme Viroidi (CEVd)’nin Araştırılması

Authors : Nüket ÖNELGE, Gülbahar ARIKAN, Orhan BOZAN

Pages : 43-46

View : 41 | Download : 15

Publication Date : 2017-05-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Turunçgil üretimi ülkemizde en önemli tarım kollarından bir tanesidir. Yaklaşık 3.6 milyon ton olan üretimin büyük bir bölümü (%70) Doğu Akdeniz Bölgesi’nde gerçekleşmektedir. Turunçgil üretimini olumsuz etkileyen pek çok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerden bir tanesi viroid ve virüs hastalıklarıdır. Son yıllarda bölgemizde süs turunçgil üretimi hızla artmakta ve yeni bir pazar oluşturmaktadır. Bu çalışmada Doğu Akdeniz turunçgil üretiminde önemli bir viral etmen olan Turunçgil cüceleşme viroidi (CEVd)’nin süs turunçgil bitkilerindeki varlığı araştırılmıştır. Çalışma Kumquat (Fortunella japonica), Nippon mandarinquat (Citrus sinensis x C. japonica) ve Kalomandin (Citrofortunella microcarpa ) turunçgil çeşitlerinde gerçekleştirilmiştir. Her çeşitten 3 adet bodur bitki seçilmiş ve hastalık etmeninin bu çeşitlerdeki varlığı biyolojik indeksleme ve moleküler yöntemlerle araştırılmıştır. Biyolojik indeksleme çalışmalarında Mor kadife çiçeği (Gynura aurantica ) ve Etrog citron (C. medica L.) bitkileri indikatör bitki olarak kullanılırken moleküler çalışmalar Ters Polimeraz Zincir Tepkimesi (RT-PCR) yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. İncelenen tüm turunçgil çeşitlerinin CEVd ile bulaşık olduğu belirlenmiştir. İndeksleme çalışmaları sonucunda mor kadife bitkilerinde yaprak epinastisi, boğum aralarında kısalma ve bodurluk simptomları gözlenirken Etrog citron bitkilerinde şiddetli yaprak epinastisi, boğum aralarında kısalma, bodurluk, yaprakların arka yüzeyinde nekroz gelişimi gibi simptom gelişimleri gözlenmiştir. RT-PCR çalışmaları sonucunda CEVd ‘nin 371 nt uzunluğundaki bantları agar jel elektroforez çalışmalarında belirlenmiştir.
Keywords : CEVd, Turunçgil cüceleşme hastalığı, turunçgil süs bitkileri, turunçgil

ORIGINAL ARTICLE URL