Gerekli Ancak Yetersiz Bir Denetim Türü Olarak Kanunların Anayasaya Uygunluğunun Siyasal Denetimi

Authors : Cengiz Arıkan

Pages : 300-320

Doi:10.59399/cuhad.1808544

View : 97 | Download : 98

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığının bir gereği olarak bir hukuk düzenindeki normlar anayasaya uygun olmalıdır. Anayasanın üstünlük ve bağlayıcılığın etkinliği ise bu hususun hukuki mekanizmalarla denetlenmesinden geçmektedir. Bu hukuki mekanizmalar diğer bir deyimle anayasaya uygunluk denetim türleri, zaman bakımından denetime tabi normun yürürlüğe girmesinden önce (a priori) ya da sonra (a posteriori) gerçekleştirilmesine göre ayrıma tabi tutulabileceği gibi, denetimi yapan organ ya da organlar bakımından da “siyasal denetim” ve “yargısal denetim” olarak ayrıma tabi tutulabilir. Yargısal denetimde anayasaya uygunluğun sağlanması konusunda yargı organları yetkili iken siyasal denetimde siyasal organlar yetkilidir. Bu iki denetim türü, yöntem ve etkinlik bakımından birbirinden oldukça farklı olsa da amaçları ortaktır. Her iki denetim türünün de amacı hukuk düzenindeki normların, özelde kanunların, anayasaya uygunluğunun sağlanmasıdır. Bu çalışmada siyasal organlar tarafından gerçekleştirilen anayasaya uygunluk denetimine ilişkin açıklamalar yapılacaktır. Bu çerçevede siyasal denetimin tanımı, tarihçesi, siyasal denetim araçları ve etkinliği değerlendirilecektir.
Keywords : Kanun, Anayasaya Uygunluk, Siyasal Denetim, Anayasallık Denetimi

ORIGINAL ARTICLE URL