Fransa’da İdari Yargı Hâkimliğine Girişin Yasal Çerçevesi ve İdari Hâkimlik Statüsü

Authors : Yasin Sönmez

Pages : 568-589

Doi:10.59399/cuhad.1842919

View : 114 | Download : 79

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, Fransa’da idari yargı hâkimliğine girişin yasal çerçevesinin yanı sıra idari hâkimlik statüsü, ortak bir statü geliştirilmesi fikri temelinde Conseil d’État mensuplarının statüsüyle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu çerçevede, Fransız sisteminde idare mahkemesi ve idari istinaf mahkemesi üyeleri “idari hâkim” statüsüne sahipken, Conseil d’État üyeleri ile denetçi ve kıdemli raportörlerin yasal düzeyde hâkim sayılmaması karşısında ortak çözümün anayasal düzeyde tanınma olacağı ifade edilmektedir. Ayrıca idari hakimlik mesleğine girişin temel yolu olan dış ve iç yarışma sınavlarının (concours externe/interne) yüksek seviyede seçici nitelik arz eden yönü gösterilmeye çalışılmıştır. Buna ek olarak, INSP/ENA mezunlarının mesleğe geçişi, meslek dışı atama (tour extérieur) ve geçici görevlendirme (détachement) gibi sınav dışı geçiş usullerine de kapsayıcı bir bakış çerçevesinde yer verilmiştir. Çalışma ayrıca Fransa’da, Türk sisteminde mevcut olan HMGS türü ortak bir ön eleme sınavı bulunmadığını; ön elemenin, giriş sınavlarının yazılı aşamasıyla yapıldığını ve Türkiye’deki modelin eleştiriye ve reforma açık olduğunu belirtmektedir. Son bölümde, statü güvencelerinin (özellikle anayasal/kurumsal) güçlendirilmesi yönündeki tartışmalara yer verilmiştir.
Keywords : İdari yargı hâkimliği giriş sınavları, İdari yargı hâkimliğine sınav dışı geçiş usulleri, İdari yargı hâkimliği statüsü, Conseil d’État personelinin statüsü, İdari Yargı Eğitim Merkezi, ENA, INSP, İdari Yargı Kodeksi, HMGS.

ORIGINAL ARTICLE URL