MAHİYETİN TANIMLANABİLİRLİĞİ MESELESİ: İBN SÎNÂ VE FAHREDDİN ER-RÂZÎ’NİN EPİSTEMOLOJİK YAKLAŞIMLARI

Authors : Nilüfer Öztürk Kocabıyık, Hakan Çoşar

Pages : 174-192

Doi:10.30627/cuilah.1755931

View : 76 | Download : 61

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Aristoteles’ten itibaren günümüzde de mahiyet kavramının felsefe tarihinde ve mantıkta önemli bir yer işgal ettiği bilinmektedir. Nitekim mahiyet hem ontolojide (varlık felsefesi) hem de mantıkla ilgili olan kısmı nedeniyle epistemolojide (bilgi felsefesinde) tartışmalara konu olmaya devam eden bir kavramdır. Bu çalışma, mahiyetin tanımlanabilirliği meselesini İbn Sînâ ve Fahreddin er-Râzî’nin epistemolojik yaklaşımları çerçevesinde incelemektedir. Mahiyet kavramı hem varlık hem de bilgi felsefesi açısından felsefî düşüncenin merkezinde yer almakta olup tanım teorisinin temel problemlerinden birini oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, İbn Sînâ’nın mahiyetin tanımlanabilirliğini savunan rasyonalist yaklaşımı ile Râzî’nin bu anlayışı eleştiren tutumu arasındaki farkı ortaya koymak ve bu farkın bilgi elde etme sürecine etkilerini tartışmaktır. Nitel araştırma yöntemi kullanılmış, metin analiziyle her iki filozofun eserleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırma, mahiyetin tanımlanabilirliği tartışmasının sadece mantık düzleminde değil, bilginin imkânı ve zihnin sınırları bağlamında da ele alınması gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak mahiyet meselesi, insanın bilme ediminin sınırlarını sorgulayan temel bir felsefî problem olarak önemini korumaktadır.
Keywords : İslâm Felsefesi, Mantık, Mahiyet, İbn Sînâ, Fahreddin er-Râzî.

ORIGINAL ARTICLE URL