MEMLÛK KUDÜS’ÜNDE BİR EĞİTİM KURUMU: TENKİZİYYE MEDRESESİ VE MUHADDİSLERİ

Authors : Nagihan Emiroğlu
Pages : 272-288
Doi:10.30627/cuilah.1756555
View : 308 | Download : 135
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Kudüs, İslam medeniyeti tarihinde dinî, siyasî ve kültürel anlamda her zaman önemli bir merkez olmuştur. Memlûkler dönemi (648-923/1250-1517) inşa edilen çok sayıda yapılarla Kudüs’ün sahip olduğu tarihî ve dinî önemin yeniden canlandığı bir süreçtir. Bu çalışma, Emîr Seyfeddin Tenkiz (ö. 741/1340) tarafından 729/1328 yılında kurulan ve farklı işlevleriyle dikkat çeken Tenkiziyye Medresesi’ni ele alarak Memlûkler dönemi Kudüs’ünün sosyal, dinî ve entelektüel yapısına ışık tutmayı amaçlamaktadır. Bununla birlikte Memlûkler döneminde yerleşik bir uygulama olan vakıf sistemine dikkat çekmek ve medresenin vakfiyesinden hareketle medresenin işleyişini ayrıntılı şekilde ortaya koymak da makalenin hedefleri arasındadır. Konu gerek Kudüs’teki eğitim kurumlarının çeşitliliğini gerekse hadis eğitimi açısından Tenkiziyye’nin üstlendiği rolü göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Öte yandan çalışma hadis ilmi çerçevesinden medreseyi konu edindiğinden, burada görev yapan tüm personel yerine sadece muhaddislere odaklanmaktadır. Çalışma sonucunda Tenkiziyye Medresesi’nin Kudüs’te önemli bir ilim merkezi olduğu ve aynı zamanda Memlûklerin, Kudüs üzerindeki hâkimiyetlerini meşrulaştıran bir konumda olduğu görülmüştür. Tenkiziyye Medresesi’nin özellikle de hadis ilminin tedrisi ve rivâyeti açısından hem kurumsal yapısı hem de barındırdığı ilmî şahsiyetler vasıtasıyla Kudüs ilmî havzasında, İslâm hadis geleneğinin sürekliliğine katkıda bulunan seçkin eğitim kurumlarından biri olduğu anlaşılmıştır.
Keywords : Hadis, Memlük, Kudüs, Medrese, Tenkiziyye

ORIGINAL ARTICLE URL