YÖNETİŞİM GÖSTERGELERİYLE DIŞ TİCARET ARASINDAKİ İLİŞKİ: OECD ÜLKELERİ ÖRNEĞİ

Authors : Abdullah Takım, Müsemma Çökerdenoğlu

Pages : 1632-1651

Doi:10.35379/cusosbil.1660494

View : 112 | Download : 196

Publication Date : 2025-10-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Yönetişim kavramı son yıllarda, ekonomik büyüme literatüründe önemli bir yer edinmiş, ekonomik performansın belirleyici unsurlarından biri olarak değerlendirilmiştir. 1990’lı yıllardan itibaren iyi yönetişim uygulamaları yalnızca bir kalkınma hedefi olarak benimsenmekle kalmamış, aynı zamanda ekonomik ve sosyal gelişmenin kurumsal altyapısını oluşturan temel unsurlardan biri haline gelmiştir. Bu doğrultuda, yönetişim kavramının ölçülebilir ve karşılaştırılabilir bir yapıya kavuşturulması ihtiyacı doğmuş, bu ihtiyaca yanıt olarak Dünya Bankası tarafından altı temel bileşenden oluşan Dünya Yönetişim Göstergeleri (WGI) geliştirilmiştir. Ekonomik büyümenin temel bileşenlerinden biri olan dış ticaret, ülkelerin üretim kapasitesini artırarak kalkınma süreçlerine önemli katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada, dış ticaret ile yönetişim göstergeleri arasındaki ilişkiyi OECD ülkeleri örneğinde analiz ederek, kurumsal yapıların ticaret performansı üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda çalışmada 37 OECD ülkesine ait 2002-2022 dönemine ilişkin yönetişim göstergeleri ile dış ticaret verileri kullanılmıştır. Dumitrescu ve Hurlin (2012) panel nedensellik testi aracılığıyla, her bir dış ticaret göstergesi için altı yönetişim ölçütüne dayalı iki ayrı model oluşturulmuş ve bu modeller nedensellik ilişkisi çerçevesinde karşılıklı olarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, yönetişimin altı bileşeninin her birinin hem ihracat hem de ithalat ile karşılıklı (çift yönlü) nedensellik ilişkisi içinde olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, yönetişim kalitesinin ülkelerin dış ticaret performansını doğrudan etkilediğini, aynı zamanda ihracat ve ithalatın da yönetişim göstergeleri üzerinde karşılıklı ve belirleyici bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, yönetişim ve dış ticaret arasında dinamik bir etkileşimin olduğunu, ekonomik faaliyetlerin yalnızca yönetişimden etkilenmekle kalmayıp aynı zamanda kurumsal yapıları da dönüştürebildiğini göstermektedir.
Keywords : Yönetişim Göstergeleri, İhracat, İthalat, Panel Nedensellik

ORIGINAL ARTICLE URL