FRANSIZ CASUS BEAUCHAMP’IN İSKENDERİYE-İSTANBUL YOLCULUĞU VE İDRİS KAPTAN MESELESİ (1798-1799)

Authors : Seydi Vakkas Toprak, Metin Işık

Pages : 1138-1172

Doi:10.14520/adyusbd.1793946

View : 23 | Download : 55

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Fransa’nın Mısır işgalini çıkarlarına aykırı gören İngiltere ve Rusya, Osmanlı’yla ittifak yapmışlardır. Osmanlı Devleti’yle barış yaparak Mısır’ı sınırlarına katmayı planlayan Napolyon, Bâb-ı Âli’yle irtibat kuramayınca, Osmanlıları iyi tanıyan Beauchamp’ı casus olarak İstanbul’a göndermiştir. Napolyon casusunu, İskenderiye Limanı’nda beklettiği İdris Kaptan komutasındaki Osmanlı gemisi Riyale ile yollamıştır. Türk kıyafetindeki Fransa ajanını gemisine almak zorunda kalan İdris Bey’in Beauchamp ile tanışıklığı bu şekilde başlamıştır. İskenderiye’den ayrılan Riyale’yi durduran İngiliz gemileri esir aldığı casusu bir savaş gemisinin refakatinde İdris Kaptan’la İstanbul’a gönderilmiştir. Güçlükle ulaştığı Kıbrıs’ta arızalı Riyale’yi bırakan refakatçi İngiliz kaptan, casusu Rodos’a götürerek mutasarrıfa teslim etmiştir. İdris Bey, gemisini kendi imkânlarıyla Tersaneye götürmeye çalışırken, Rodos mutasarrıfı casusu İstanbul’a göndermiştir. İdris Bey’in Mısır’da mahsur kalışı, taşıdığı casusun yakalanması, İstanbul’a getirilmesi, sorgulanması ve hapsedilmesiyle ilgili olaylar Osmanlı Arşivi kaynakları ve ilgili literatür ışığında değerlendirilmiştir.
Keywords : İdris Bey, Riyale, Beauchamp, Mısır’ın İşgali, Napolyon. Trowbridge

ORIGINAL ARTICLE URL