Türkiye’deki Bağımsız Denetim Piyasasının Yoğunlaşma Düzeyindeki Değişiminin Denetim Firmalarının Kazanç Dağılımına Etkisi

Authors : Oktay Yıldırım, Yıldız Ayanoğlu

Pages : 167-183

View : 68 | Download : 84

Publication Date : 2025-08-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bağımsız denetim, firmaların yayınlamış oldukları mali verinin güvenirliğini artırmak için bir güvence sistemidir. Türkiye’de bağımsız denetim ilk olarak 70’li yıllarda ihtiyari olarak başlamış ve 80’li yıllarda yasal mevzuat oluşturularak belli firmalar için zorunlu hale gelmiştir. Mali verinin güvenirliğinin sağlanası bakımından kritik öneme sahip olduğundan bağımsız denetim piyasasında zaman içerisinde pek çok çalışma yapılmıştır. Bu çalışma, Türkiye’de denetim piyasasının yoğunlaşma düzeyini güncel veriler ile ölçmek ve önceki çalışmalar ile kıyaslayarak, yoğunlaşma oranının değişiminin, denetim firmalarının gelir dağılımı üzerine etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla 2020-2023 yılları arasında yayınlanan toplam 372 şeffaflık raporlarından elde edilen veriler kullanılmaktadır. Çalışma sonuçlarını Türkiye’de yapılan önceki çalışmalar ile kıyaslayabilmek için önceki çalışmalarda kullanılan N-Firma Yoğunlaşma Oranı, Lorenz Eğrisi ve Gini Katsayısı ve Herfindahl-Hirschman Endeksi yöntemleri kullanılarak analizler yapılmaktadır. Yapılan analizler sonucunda Türkiye’de denetim piyasasının yoğunluğunun sınırlı miktarda azalmasına rağmen piyasanın oligopol görünümünün devam ettiği ve yoğunlaşma oranındaki sınırlı azalışın Gini Katsayısı verilerine göre bağımsız denetim kurumları arasında kazanç dağılımına etkisinin olmadığı ve adaletsiz dağılımın devam ettiği anlaşılmaktadır. Ek olarak denetim piyasasında 4 büyük denetim firmasının piyasaya hakimiyetini devam ettirdiği ve Türkiye’nin denetim piyasası yoğunluğu bakımından Avrupa Birliği ülkeleri ile benzer olduğu sonucuna varılmaktadır.
Keywords : Denetim, Bağımsız Denetim, Denetimin Yoğunlaşması, Denetim Piyasası, Yoğunlaşma Düzeyi

ORIGINAL ARTICLE URL