SÎBEVEYHİ’NİN KIRAATLERLE İSTİŞHÂD YÖNTEMİ
Authors : Mehmet YILMAZ, Mohammed OUROT
Pages : 445-467
View : 56 | Download : 11
Publication Date : 2023-01-04
Article Type : Research Paper
Abstract :Kıraatlerin tefsire ve Arap dilinin gelişmesindeki etkisi de öteden beri tartışılagelmiştir. Ebû Bişr Sîbeveyhi’nin insert ignore into journalissuearticles values(ö. 180/796); el-Kitâb adlı eserinin Arap dilinin gelişmesindeki yeri ve önemi ayrıca bilinmektedir. Müellifin, adı geçen esrinde dilin kaidelerini izah ederken onları birtakım delillerle temellendirmek ihtiyacı hissettiği görülür. el-Kitâb üzerinden yapılan bu araştırmanın amacı, Arap gramerinin gelişmesinde önemli kilometre taşı sayılan Sîbeveyhi’nin alandaki görüşlerini temellendirirken farklılıklarıyla ortaya çıkan Kur’ân-ı Kerim kıraatine/kıraatlerine dair yaklaşımını, istişhadda kullandığı yöntemleri ortaya koymaktır. Çünkü Sîbeveyhi’nin bir konuda uyguladığı yöntem veya söyledikleri Arap dilinin tarihi boyunca hep dikkatle izlenmiş ve çoğunlukla referans alınmıştır. Çalışmada, öncelikle kıraat ilminin tanımı, geçirdiği aşamalar, kıraat çeşitleri ve kısa tarihçesi ile kıraat farklılıklarındaki derinleşmesinin sebepleri üzerinde durulduktan sonra dilcilerin kıraatlerden referans almaya dair gösterdikleri yaklaşım, akabinde el-Kitâb merkeze alınarak müellifinin ortaya koyduğu yaklaşım ele alınacaktır. Bu konuda, Arap dili mekteplerinin kendine has ortalama bir yaklaşımı bulunsa da içlerinde mektebin ortak yaklaşıma mugayir görüşlerin sergilendiği de olmuştur. Sîbeveyhi ise kendine özgü ve birbirinden farklı istişhâd yöntemleri kullanmış, genel olarak kıraatlerden istişhâd ederken katı kurallar koyup onları doğrudan reddetmek yerine istişhadda yumuşak bir tavır sergilemiştir.Keywords : Arap dili, istişhâd, Kuran kıraati, Sîbeveyhi, el Kitâb
ORIGINAL ARTICLE URL