ANAYASA MAHKEMESİ’NİN HAKLI BEKLENTİLERİN KORUNMASI İLKESİNE YAKLAŞIMI

Authors : Jülide Gül Erdem

Pages : 85-110

View : 62 | Download : 148

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Toplumlar ve hukuk sistemleri bir uyum içerisinde ilerlemek durumundadır. Değişen iktisadi, toplumsal ve siyasal koşullar yanında teknik gelişmeler de yeni hukuksal kavram ve terimlerin doğup gelişmesine zemin hazırlamaktadır. Başka bir ifade ile toplumsal hayatın dinamik niteliği değişen koşullara uyan dinamik bir hukuk sistemini de gerekli kılmaktadır. Hukuki kişilerin hak ve yükümlülükleri yeniden biçimlenmektedir. Haklı beklenti veya meşru beklenti kavramı olarak literatürde yer edinmiş bulunan hukuki ifadenin anlamını ve gelişimini de bu bağlamda ele almak mümkündür. Tanımı ve kapsamı konusunda farklı yaklaşımlar bulunan haklı beklentiler teriminin hukuk literatürümüze girmesi 1980’li yılların ikinci yarısında İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi’nde yayımlanan bir çeviri makale ile olmuştur. Giderek kullanımı yaygınlaşan ve önemi arttığı görülen bu kavram, süreç İçerisinde haklı beklenti, haklı beklentiler, meşru beklenti gibi farklı kullanım biçimleri ile ele alınmıştır. Bu çalışma haklı beklentiler kavramı hakkında teorik tartışmaya fazla girmeksizin kavramın kökenine ve tarihçesine ve Anayasa mahkemesi özelinde nasıl ele alındığına odaklanmaktadır. Hukuk literatürümüzde bundan sonra daha sık yer bulacağı anlaşılan haklı beklentiler kavramının doğuşu da tartışmalıdır. Öyle ki İngiliz hakim Lord Denning bu kavramı 1969 da verdiği bir karar ile ilk kez kendisinin kullandığını ifade etmişse de yapılan çalışmalar kavramın kökünün Alman ekolünde onlarca yıl geriye gittiğini açıkça ortaya koymaktadır. İşte bu çalışmada haklı beklentiler kavramının tanım ve niteliği, tarihsel süreçte gelişimi, Hukuk literatürümüze girişi ve bir yüksek mahkeme olarak Anayasa Mahkemesinin kararlarında hangi bağlamda yer aldığı inceleme konusu yapılmıştır. Makalede tanım ve tarihsel gelişim konu açıklandıktan sonra Anayasa Mahkemesi’ne göre Haklı Beklenti ilkesinin Hukuki Niteliği konusu ayrı başlık altında ele alınmıştır. Bir diğer ana başlık ise Anayasa Mahkemesi’nin Beklentinin Korunmaya Değer Olması Ölçütü üzerinedir. Çalışma sonuç bölümüyle verilen kısa değerlendirme ile tamamlanmıştır.
Keywords : Haklı beklentiler, anayasa mahkemesi, hukuki güvenlik, belirlilik

ORIGINAL ARTICLE URL