İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARININ BENİMSENMESİNİN T.O.E. MODELİ İLE İNCELENMESİ

Authors : Burcu Şefika Doğrul, Aytül Güneşer Demirci, Ercan Gön

Pages : 678-711

Doi:10.53092/duiibfd.1711324

View : 143 | Download : 226

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, TOE modeli (Teknoloji-Organizasyon-Çevre) çerçevesini kullanarak, insan kaynakları yöneticilerinin İnsan Kaynakları Yönetiminde (İKY) Yapay Zeka (YZ) uygulamalarını benimseme eğilimlerini incelemektedir. Bu doğrultuda, araştırma verileri çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış ve analiz sürecinde Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) kullanılmıştır. Araştırma bulguları, İKY\\\'de YZ uygulamalarının teknolojik bağlamda sağladığı maliyet etkinliği ve göreceli avantajların YZ benimsemesini olumlu yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Buna karşın, gizlilik ve güvenlik endişeleri ile teknolojik karmaşıklığın benimsemeyi olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir. Organizasyon bağlamında, üst yönetimin sağladığı desteğin ve insan kaynakları departmanının hazır olma durumunun, YZ\\\'nin benimsenmesini pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ancak çevresel bağlamda, rekabetçi baskı ve tedarikçi desteği değişkenlerinin YZ\\\'nin benimsenmesi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, bu çalışma İKY’de YZ uygulamalarının örgütsel düzeyde benimsenmesini etkileyen faktörleri ortaya koyarak, insan kaynakları yöneticilerinin YZ adaptasyon süreçlerine ilişkin önemli bulgular sunmaktadır. Türkiye’de YZ uygulamalarının benimsenmesine yönelik faktörlerin belirlenmesi, literatürdeki önemli bir boşluğun doldurulmasına katkı sağlamaktadır.
Keywords : Yapay Zekâ, İnsan Kaynakları Yönetimi, Teknoloji-Organizasyon-Çevre Modeli (TOE)

ORIGINAL ARTICLE URL