TEK PARTİ DÖNEMİNDE MUHALİF BİR FİGÜRÜN BAŞARISIZ DENEMESİ: ARİF ORUÇ’UN LAYİK CUMHURİYETÇİ İŞÇİ VE ÇİFTÇİ FIRKASI

Authors : Yeter Solak

Pages : 1033-1047

Doi:10.53092/duiibfd.1713428

View : 46 | Download : 82

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti’nin son döneminde, özellikle 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan muhalefet geleneği, Cumhuriyet’in kuruluş sürecinde de etkisini sürdürmüştür. Meşrutiyet döneminde siyasal partiler kurulabilmişse de, Cumhuriyet’in ilk yıllarında tek parti sistemi benimsenmiş ve siyasal hayat Cumhuriyet Halk Partisi (CHF) ile sınırlandırılmıştır. Bu dönemde yeni devlet kurumlarının inşası ve rejimin sağlam temellere oturtulması amacıyla muhalefet bastırılmıştır. Ancak rejime demokratik bir görünüm kazandırmak amacıyla Serbest Cumhuriyet Fırkası gibi iktidar destekli kontrollü muhalefet girişimleri de denenmiştir. Öte yandan, bunların dışında kendiliğinden gelişen muhalif hareketler de ortaya çıkmıştır. Bu hareketlerden biri olan Layik Cumhuriyetçi İşçi ve Çiftçi Fırkası girişimi, iktidarın dışında gelişen muhalefet örneklerinden biridir. Bu çalışma, Arif Oruç’un öncülüğünde geliştirilen bu parti girişimini inceleyerek, dönemin siyasal ortamında muhalif yapılara yönelik baskıların nedenlerini, bu tutumun demokrasiye etkilerini ve çok partili yaşama geçiş sürecindeki yansımalarını analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Keywords : Arif Oruç, Çok Partili Yaşama Geçiş Denemeleri, Laik Cumhuriyetçi İşçi ve Çiftçi Fırkası, Muhalif Hareketler, Tek Parti Dönemi

ORIGINAL ARTICLE URL