Türkiye’deki Dil ve Konuşma Terapistlerinin Çevrimiçi Terapilere Yönelik Görüş ve Deneyimlerinin İncelenmesi

Authors : Tuğçe Koca
Pages : 178-215
Doi:10.58563/dkyad-2025.83.2
View : 76 | Download : 70
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Amaç: COVID-19 pandemisiyle hız kazanan tele-terapi, Dil ve Konuşma Terapisi alanında erişilebilirlik ve esneklik sağlasa da teknik, etik ve iletişimsel sınırlılıklar içermektedir. Bu çalışma Türkiye’deki dil ve konuşma terapistlerinin (DKT) çevrimiçi terapiye yönelik tutumlarını, deneyimlerini ve uygulamalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırma nicel betimsel desenle yürütülmüştür. Veriler alanyazın temelli ve uzman görüşüyle geçerliliği sağlanmış 29 maddelik anket aracılığıyla toplanmıştır. Ankete 140 DKT (119 kadın, 21 erkek; Ort. yaş = 25.62, SS = 3.85) katılmıştır. Veriler frekans ve yüzde dağılımlarıyla özetlenmiş; çevrimiçi terapi deneyimi ile terapi tercihi arasındaki ilişkiyi incelemek için ki-kare (χ²) testi uygulanmıştır. Anlamlı farklılıkların hangi hücrelerden kaynaklandığını belirlemek amacıyla post-hoc analizler yapılmış ve standartlaştırılmış artıklar (z-skorları) raporlanmıştır. Anlamlılık düzeyi p < .05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcılar çevrimiçi terapiye yönelik farklı tutumlar sergilemiştir. Esneklik (%82.8) ve maliyet (%63.6) öne çıkan avantajlardır; ancak yalnızca %33’ü yasal düzenlemeler konusunda “her zaman” bilgi sahibi olduğunu belirtmiştir. Deneyim süresi ile terapi tercihi arasında anlamlı ilişki bulunmuştur, χ²(6, N = 140) = 37.72, p < .05). Üç–altı yıl deneyime sahip DKT’ler çevrimiçi terapiyi daha çok tercih etmiştir (z = 3.86, p <.001). Zoom en yaygın kullanılan platform olmuştur (%75); ancak yalnızca %14’ü sertifikasyona sahiptir. Vaka türlerinde en sık konuşma sesi bozuklukları (%38) ve akıcılık bozuklukları (%28) görülmüş, ergenler en büyük yaş grubunu oluşturmuştur (%39). Katılımcıların yarısından fazlası çevrimiçi terapilerde ses (%52,9) ve görüntü (%52.1) kalitesini düşük bulmuştur. Genel tercih açısından, %51’i yüz yüze terapiyi önde tutarken yalnızca %4’ü çevrimiçi terapiyi “genellikle” tercih etmiştir. Sonuç: Çevrimiçi terapi Türkiye’de önemli fırsatlar sunmakla birlikte, teknik sorunlar, terapötik bağın zayıflaması ve yasal/etik belirsizlikler nedeniyle sınırlılıklar barındırmaktadır. Mesleki deneyim, olumlu tutumlarda belirleyici bir faktördür. Çevrimiçi terapi yüz yüze terapinin yerine geçen değil, tamamlayıcı bir yöntem olarak görülmelidir. Altyapının güçlendirilmesi, standart sertifikasyon programlarının oluşturulması ve yasal çerçevenin netleştirilmesi gelecekte öncelikli hedeflerdir.
Keywords : çevrimiçi terapi, dil ve konuşma terapisi, terapi tercihi, görüşler, deneyimler

ORIGINAL ARTICLE URL