Ebeveyn Teknoferansı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Authors : Gökçen Özdemir, Serap Demiriz
Pages : 105-124
Doi:10.46237/amusbfd.1741421
View : 107 | Download : 265
Publication Date : 2026-01-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Amaç: Son yıllarda teknolojik cihazların gelişimi ve kullanımındaki artış bireylerarası iletişimi etkilemekle birlikte alan yazında yeni kavramları beraberinde getirmektedir. Bahsedilen kavramlardan biri olan ebeveyn teknoferansı, ebeveyn-çocuk etkileşimi sırasında teknolojik cihazların kullanımı sebebiyle anlık etkileşimin kesintiye uğramasını ifade etmektedir. Bu çalışmanın amacı, 48-72 ay arası çocuğa sahip ebeveynlerin teknoferanslarını incelemek için bir ölçme aracı geliştirmektir. Yöntem: Nicel araştırma yaklaşımının kullanıldığı bu çalışma betimsel tarama modelindedir. .Araştırma, kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak Türkiye’nin çeşitli illerinde yaşayan ve okul öncesi eğitime devam eden 48-72 ay aralığında çocuğu olan ebeveynler ile yürütülmüştür. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) için 465 ebeveyn, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) için 272 ebeveyn olmak üzere toplam 737 ebeveyn ile çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan ebeveynlerin sosyodemografik özelliklerini belirlemek amacıyla “Demografik Bilgi Formu” oluşturmuştur. Aynı zamanda araştırmacılar tarafından geliştirilen “Ebeveyn Teknoferansı Ölçeği” kullanılmıştır. Kapsam geçerliği için yedi uzmanın görüşü alınmış, yapı geçerliği için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda ölçme aracının 36 maddeden ve üç boyuttan oluşan, beşli likert tipinde olan yapısı ortaya çıkarılmıştır. Ölçeğin Cronbach Alpha değeri 0.92 bulunurken; Ebeveyn Teknoferansı Özellikleri boyutu 0.90, Ebeveyn Teknoferansının Çocuğa Yansımaları boyutu 0.93, Ebeveynlerin Akıllı Cihaz Kullanımını Azaltmaya Yönelik Aldığı Önlemler boyutu 0.70 bulunmuştur. Sonuç: Geliştirilen ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Ebeveynlerin teknoferans eğilimlerinin değerlendirilmesinde yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Keywords : Çocuk gelişimi, Ebeveyn teknoferansı, Okul öncesi dönem, Ölçek geliştirme

ORIGINAL ARTICLE URL