BİR TIRAŞ RİSALESİ: KİTÂB-I TIRAŞNÂME
Authors : Vildan Coşkun, Filiz Bingöl Başaran
Pages : 139-155
View : 105 | Download : 77
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Fütüvvetnâmeler, fütüvvet yolunda uyulması gereken ahlakî ilkeleri, meslekî adabı ve toplumsal rolleri aktaran metinlerdir. Genellikle mensur, kimi zaman da manzum olarak yazılan bu eserler, zamanla çeşitli meslek gruplarına hitap eden alt türler hâline gelmiş; Kitâb-ı Sakkâ, Risâle-i Hayyâtân, Kitâb-ı Hiref ve Tıraşnâme gibi adlarla anılmışlardır. Çalışmamız, Tıraşnâme başlıklı bir fütüvvet risalesini; yapısı, içeriği ve muhtevasındaki kavramların sembolik özellikleri açısından incelemek üzere kaleme alınmıştır. Kitâb-ı Tıraşnâme, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi Suna ve İnan Kıraç Vakfı Yazmalar Koleksiyonu’nda (Şevket Rado Yazmaları, SR00043102) kayıtlı olup 20b-26b varakları arasında yer almaktadır. Müellifi bilinmeyen bu mensur risale, Fetih Suresi’nin 27. ayeti üzerine temellendirilmiş olup berberlik mesleğine dair fütüvvet adabı, tıraş ritüeli, tıraşın manevi ve sembolik anlamları ve hacamata dair bilgiler içermektedir. Çalışmada, risale ve fütüvvetnâme kavramları üzerinde kısaca durulmuş, fütüvvetnâmeler hakkında kısa bilgi verilmiş, makalemizin konusu olan Tıraşnâme’nin şekil ve muhtevası detaylandırılarak incelenmiş ve metin transkribe edilerek ortaya konmuştur. Tıraşnâme türünde bir risaleyi gün yüzüne çıkartarak muhtevasını detaylandıran bu çalışma ile konu hakkındaki sınırlı sayıdaki literatüre katkı sağlamak hedeflenmiştir.Keywords : Risale, fütüvvetnâme, Kitâb-ı Tıraşname, tıraş, ritüel
ORIGINAL ARTICLE URL