BAYKARA MECLİSİ’NDEN YANSIMALAR -Edebî Meclisler, Meşhur Şâirlerle İlgili Hikâyeler-14

Authors : Ahmet Kartal

Pages : 288-311

Doi:10.15247/devdergisi.1707224

View : 56 | Download : 40

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Zeynüddîn-i Mahmûd-ı Vâsıfî, henüz 15-16 yaşlarındayken muamma çözmedeki yeteneğiyle Alî Şîr Nevâyî’nin dikkatini çekmiş ve meclislerine katılma başarısını göstermiştir. Zamanla şiir söyleme ve inşa yazmada da büyük bir maharet kazanan Vâsıfî tarafından XVI. asrın ikinci yarısında hatıra türünde Farsça olarak kaleme alınan Bedâyi’u’l-vekâyi’, özellikle Türk kültür ve sosyal hayatına dair ihtiva ettiği geniş ve önemli bilgiler vesilesiyle dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, Bedâyi’u’l-vekâyi’de yer alan ve Türkistân coğrafyasındaki Türk kültür hayatına, sultanlarla şairler arasındaki ilişkilere ışık tutup günümüze aktaran yirmi ikinci bölümün tercümesine yer verilecektir. Bu bölümde önce Mevlânâ Matla’î’nin Vîrânî karyesinin talebi ile kendine bağlanan günlük nafakasını istemek için manzum olarak kaleme aldığı dilekçesinin Şeyhü’l-âlem Şeyh tarafından Sultan Ebu’l-muzaffer Sultân Muhammed-i Bahâdır’ın tertip ettiği özel meclisinde okunmasına değinilmiştir. Daha sonra Türk şiirinin büyük şairi Alî Şîr Nevâyî, Farsça şiirin önemli temsilcilerinden Hakanî-i Şirvanî, Hâce Ebu’l-bereke, Amîd-i Bâverdî, Molla Câmî, Necm-i Ebherî ile Eslem-i Tûsî, Arap şiirinin önemli şairlerinden Kuba’serî ve Ferezdak ile ilgili hikâyelere yer verilmiştir. Bu hikâyelerde özellikle şairlerin fesahat ve belagatteki yetkinlikleri ile sezgi gücü ve kavrama yeteneklerine dikkat çekilmiştir. Bölümün sonunda ise Matla’î’nin beş fasıldan oluşan manzum dilekçesi ve ona sultanın ağzından yine manzum olarak cevap veren Vâsıfî’nin manzum cevabı yer almaktadır.
Keywords : Zeynüddîn Mahmûd-ı Vâsıfî, Bedâyi’u’l-vekâyi’, edebî meclisler, manzum dilekçe, şair hikâyeleri

ORIGINAL ARTICLE URL