XVI. YÜZYIL DİVAN ŞAİRİ MERDÜMÎ VE YAYIMLANMAMIŞ BİR KASİDESİ

Authors : Şermin Baka

Pages : 65-75

Doi:10.15247/devdergisi.1775289

View : 125 | Download : 93

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Kaynaklarda, Merdümî mahlasını kullanan iki şair tespit edilmiştir. Riyâzü’ş-Şuʿarâ’da yer alan bilgilere göre, bu şairlerden biri 971/1563 yılında vefat etmiştir. Ancak II. Selîm’in 1566’da tahta çıkmış olması, sözü edilen şairin çalışmamıza konu olan kasidenin müelllifi olma ihtimalini ortadan kaldırmaktadır. Öte yandan diğer Merdümî’nin doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmemekle birlikte II. Selîm’in cülusunun ardından kendisine Galata gümrük kâtipliği görevinin verildiği kaynaklarda belirtilmektedir. Dolayısıyla kasidenin, her ne kadar ölüm tarihi bilinmese de II. Selîm döneminde hayatta olduğu anlaşılan bu Merdümî’ye ait olma ihtimali çok yüksektir. Merdümî, Abdülkerîm Efendi’nin azatlı kölesi ve evlatlığı olan Amrî’nin (ö. 930/1523-24) oğludur. Şair, II. Selîm şehzade iken mutfak emini olarak görev yapmış ve sarayla yakın ilişkiler kurmuştur. II. Selîm tahta çıktıktan sonra hızla devlet kademelerinde yükselmiş ve Galata gümrük kâtipliğine getirilmiştir. Merdümî, hem şairler arasında hem de toplum içinde özgün ve dikkat çekici bir kişilik olarak tanınmıştır. Şairin eserlerine dair elimizde herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Fakat yapılan araştırmalar neticesinde bir kasidesi tespit edilmiştir. Söz konusu manzume, Diyanet İşleri Başkanlığı Kütüphanesi Yazma Eserler Koleksiyonu 005290 numarada kayıtlı 107 varaklı bir risale mecmuasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Merdümî’nin neşredilmeyen kasidesi transkribe edilerek şekil ve muhteva açısından incelenmiş ve ilim âleminin istifadesine sunulmuştur.
Keywords : Merdümî, II. Selim, mecmua, şiir, kaside

ORIGINAL ARTICLE URL