RADEC Temelli Çevre Eğitimi: Hazır Bulunuşluk ve Farkındalık Üzerine Bir İnceleme

Authors : Gülsün Karslı, Aytekin Karbeyaz, Muhammet Yılmaz, Taha Oruç, Murat Kurt
Pages : 4359-4393
Doi:10.53444/deubefd.1779118
View : 132 | Download : 145
Publication Date : 2025-12-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu araştırma, RADEC (Read, Answer, Discuss, Explain, Create – Okuma, Cevaplama, Tartışma, Açıklama, Oluşturma) modeline dayalı çevre eğitimi etkinliklerinin, okul öncesi ve sınıf öğretmen adaylarının modele yönelik hazır bulunuşluk düzeyleri ile çevre farkındalıkları üzerindeki etkisini incelemektedir. Araştırma, çevresel sorunların erken yaşta ele alınmasının önemine odaklanarak öğretmen adaylarının bilgi, tutum ve pedagojik yeterliklerini geliştirmeyi amaçlamıştır. Araştırmada karma yöntem kökenli açıklayıcı sıralı desen kullanılmış olup, örneklemi çevre eğitimi dersi alan 70 sınıf ve okul öncesi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Nicel veriler RADEC Hazır Bulunuşluk ve Çevre Farkındalık Ölçekleri ile ön test–son test şeklinde; nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Nicel veriler betimsel istatistikler ve bağımlı örneklemler t-testiyle, nitel veriler ise içerik analiziyle çözümlenmiştir. Nicel bulgular, uygulama sonrasında adayların modele ilişkin hazır bulunuşluklarının hem de çevre farkındalıklarında anlamlı artışlar yaşandığını göstermektedir. Nitel bulgular ise adayların RADEC modelini yapılandırılmış, öğrenci merkezli ve etkileşimli bir öğrenme süreci olarak tanımladıklarını ortaya koymuştur. Özellikle “Oluştur” (Create) aşamasındaki yaratıcı etkinliklerin düşünsel esneklik ve özgün fikir geliştirme açısından geliştirici olduğu vurgulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, RADEC modelinin çevre eğitimi gibi disiplinlerarası içeriklerde öğretmen adaylarının çevresel sorumluluk ve pedagojik becerilerini destekleyici bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda, modelin öğretmen yetiştirme programlarına entegrasyonu, çevre eğitimi içeriklerinin tutum ve davranış değişimini hedefleyecek şekilde yapılandırılması ve farklı disiplinlerde uzun süreli uygulamalarla desteklenen yeni araştırmalar önerilmektedir.
Keywords : RADEC modeli, çevre eğitimi, öğretmen adayları, disiplinlerarası öğrenme.

ORIGINAL ARTICLE URL