Gebelerin Hastanelerden Sağlık Hizmeti Almasını Etkileyen Faktörler Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Psikometrik Özelliklerin İncelenmesi

Authors : Elif GURSOY, Berrak MIZRAK ŞAHİN, Murat BEKTAŞ

Pages : 275-284

Doi:10.46483/deuhfed.700177

View : 31 | Download : 7

Publication Date : 2020-10-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Giriş: Dünya’nın birçok ülkesinde sağlık hizmetlerine erişim her zaman kolay olamamaktadır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde gebelerin hizmeti almasını etkileyen faktörler bulunmaktadır. Amaç: Çalışmanın amacı, gebelerin hastanelerden sağlık hizmeti almalarını etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik kullanılabilecek bir ölçme aracı geliştirmektir. Yöntem: Çalışma, Ocak-Mayıs 2018 tarihleri arasında, Eskişehir ilindeki bir üniversite ve devlet hastanesinin gebe polikliniklerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini 450 gebe oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak ‘Gebelik Dönemi Veri Toplama Formu’ ve araştırmacılar tarafından geliştirilen ‘Gebelerin Hastanelerden Sağlık Hizmeti Almasını Etkileyen Faktörler Ölçeği’ kullanılmıştır. Gebelerin hastanelerden sağlık hizmeti almasını etkileyen faktörler ölçeğinin geçerlik-güvenirlik analizinde içerik geçerliliği, açıklayıcı faktör analizi, Cronbach’ın Alfa katsayısı, madde-toplam puan korelasyon yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Ölçeğin kapsam geçerliği değerlendirildikten sonra test-tekrar test güvenirliği, iç tutarlılık ve yapı geçerliği incelenmiştir. Veri değerlendirmesinde; cronbach alfa analizi, madde toplam puan korelasyon yöntemleri, açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Ölçeğin güvenirlik ve geçerlik analizinden sonra ölçek ‘hizmet kalitesi, tutum, ekonomi, ailesel/çevresel, bireysel ve mahremiyet’ olmak üzere 6 alt boyut ve 37 madde ile sonuçlandırılmıştır. Ölçek alt boyutlarının her biri için ortanca değer belirlenmiştir. Bu alt boyut için ortanca değerin üzerinde bir puan elde edilmesi, alt boyutun sağlık hizmetleri alımı üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Hem açıklayıcı hem de doğrulayıcı faktör analizinde tüm faktör yüklerinin 0.30'dan fazla olduğu bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizinde tüm uyum indeksleri 0.80'den fazla ve RMSEA değeri 0.08'den az olarak belirlenmiştir. Ölçeğin tümünün cronbach alfa katsayısı 0.95 olarak belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmanın sonuçları, geliştirilen ölçeğin, gebelerin hastanelerden sağlık hizmeti almalarını etkileyen faktörleri belirlemek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu ortaya koymuştur.   
Keywords : Sağlık Hizmetlerine Erişim, Etkileyen Faktörler, Gebeler, Geçerlik, Güvenirlik

ORIGINAL ARTICLE URL