İstanbul Kadı Sicillerinde Hekimlerin Mahkeme Kararlarına Etkileri ve İlgili Mahkeme Kararlarının Fıkhi Temelleri

Authors : İbrahim Karataş, Mehmet Dirik

Pages : 76-89

Doi:10.21054/deuifd.1633542

View : 180 | Download : 68

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İstanbul kadı sicilleri, Osmanlı döneminde kayıt altına alınan mahkeme kararlarını günümüze ulaştıran bir köprü görevi görmektedir. Bu kayıtlar; dönemin hukuk anlayışını, mahkeme süreçlerini, delillendirme yöntemlerini ve karar mekanizmalarını günümüze taşımaktadır. Bu sebeple, İstanbul kadı sicillerinde kayıt altına alınmış davalarda mahkeme süreçlerine etki eden; müddeilerin iddiaları, davalıların savunmaları ve mahkemelerin delil tercihleri oldukça önem arz etmektedir. Çalışmamızda evvela, İstanbul kadı sicillerinde kayıtlı bazı mahkeme kararları günümüz Türkçesine çevrilerek hekimlerin müdahil oldukları duruşmalarda dava süreçlerine ve sonuçlarına etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Ardından mahkeme kararlarına etki ettiği düşünülen fıkhi temellendirmelere değinilmeye çalışılmıştır. Bu temellendirmeler genellikle Hanefi fıkıh kaynakları merkezli yapılmıştır. Hekimlerin kadı sicillerinde geçen; ehlihibre, bilirkişilik ve şahitlik yönlerine dair bazı araştırmalar mevcut olsa da bu çalışmalarda fıkıh kitaplarına ve fıkhi terimlere atıflar yapılmasına rağmen ilgili atıflar genelde Türkçe kaynaklara yapılmış, meseleler klasik fıkıh eserlerine başvurularak fıkhi açıdan ta’lil edilmemiştir. Bu çalışmada az da olsa bu açığın da kapatılması hedeflenmiştir.
Keywords : İslam Hukuku, Kadı Sicilleri, Hekim, Bilirkişilik, Mahkeme

ORIGINAL ARTICLE URL