Cumhuriyet Türkiyesi’nde Hadis Şerhçiliği: Ali Yardım Özelinde Bir İnceleme

Authors : Fatih Muhammet Yüksel

Pages : 283-302

Doi:10.21054/deuifd.1746040

View : 175 | Download : 118

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmada Cumhuriyet Türkiyesi’nin yetiştirdiği isimlerden ve akademik hadisçiliğin önemli simalarından olan Ali Yardım’ın (öl. 2006) Peygamberimiz’in Şemâili adlı çeviri ve şerh çalışması geleneksel manadaki hadis şerhçiliği özelinde incelenmiştir. Cumhuriyet dönemi hadis çalışmaları son dönemlerde ağırlığını akademik etütler özelinde hissettirmektedir. Ne var ki ülkemizin kuruluşundan itibaren hadislerin tercümesi ve şerhi yani bizzat hadisi anlama ve yorumlama bağlamındaki çalışmalar hiç eksik olmamıştır. Babanzâde Ahmed Naim (öl. 1934) ve Kâmil Miras’ın (öl. 1957) gerçekleştirdiği Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi bu çalışmaların ilk ürünü sayılabilir. Ali Yardım’ın mezkûr çalışması ise bu silsilenin günceldeki devamı niteliğindedir. Bu vesileyle şerhçiliği hakkında bir inceleme yapma ihtiyacı hissedilmiştir. O, tercüme ve şerh faaliyetini geleneksel şerh mantığı ve Anadolu’nun irfan birikimini merkeze alarak beslemiştir. Ayrıca Yardım hakkında kimi dergilerin “vefeyât” bölümlerindeki anma yazıları ve Abdullah Aydınlı’nın bir kritiği hâricinde herhangi bir tetkik tespit edilememesi eserleri üzerine yapılacak sair incelemelerin önemini bir kat daha arttırmaktadır. Bu çerçevede özgün ve orijinal olduğunu düşündüğümüz ve literatür tarama yöntemini kullandığımız bu araştırmanın neticesinde Ali Yardım’ın nevʻi şahsına münhasır mezkûr çalışmasında gelenekten tevarüs edilen şerhçilik yaklaşımını modern bir usulle harmanladığı ve geliştirdiği sonucuna varılmıştır.
Keywords : Hadis, Şerh, Klasik Şerh, Ali Yardım, Şemâil

ORIGINAL ARTICLE URL