Tarihsel Arka Planlı Yüzyıl Okumaları -II: Ömer Nasuhi Bilmen’in Büyük Tefsir Tarihi/Tabakâtü’l-Müfessirîn Adlı Eserinin Dört, Beş ve Altıncı Tabakası

Authors : Mustafa Kılıçaslan, Bilal Deliser

Pages : 73-98

Doi:10.21054/deuifd.1748376

View : 84 | Download : 66

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Tefsir ilmi, Kur’ân’ın nazil olduğu tarihsel ve kültürel bağlamdan, dilbilimsel inceliklerine, hükümlerinden hikmetlerine kadar geniş bir yelpazede derinleşerek kendi içerisinde farklı ekoller ve yaklaşımlarla gelişen, daha sonra kelâm, felsefe, tasavvuf, mantık gibi disiplinlerle zenginleşen çok katmanlı hermenötik bir geleneği ifade etmektedir. Ömer Nasuhi Bilmen’in (ö. 1971) Tabakâtü’l-müfessirîn başlıklı eseri söz konusu gelenek için güçlü bir çerçeve sunmaktadır. Tefsir tarihçiliği, bu bağlamda sadece birey merkezli bir anlatıya dayanmakla kalmayıp, aynı zamanda kurumsal, sosyolojik, tarihsel ve kültürel temsillerin analizini yansıtmaktadır. Bu çalışma Bilmen’in Tabakâtü’l-müfessirîn eserindeki dört, beş ve altıncı tabakalara hâkim olan tefsir temayüllerini ve hareketlerini multidimensional bir perspektifle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Bilmen’in doğrudan açıklamadığı fakat aktarımlarıyla işaret ettiği tarihsel, sosyo-politik ve ilmî bağlamlar ilgili literatür üzerinden desteklenerek ifade edilmekte; böylece eserde sezilen entelektüel temalar tarihsel bir okuma zemini üzerinde yeniden anlamlandırılmaktadır. Bilmen’in tabakalara ilişkin anlatımı merkezde tutulmakla birlikte onun doğrudan açıklamadığı bazı tarihsel ve ilmî arka planlar destekleyici kaynaklarla tamamlanarak yorumlanmaktadır.
Keywords : Tefsir, Tarih, Tabakât, Tefsir Tarihi, Ömer Nasuhi Bilmen

ORIGINAL ARTICLE URL