Su Kalitesi Gözlem Ağlarının Performansının Değerlendirilmesi için Bir Yöntem Önerisi ve Gediz Havzasında Uygulanması

Authors : Cem Polat Çetinkaya, Sezer Dilek YİĞİT
Pages : 483-497
Doi:10.21205/deufmd.2019216214
View : 37 | Download : 9
Publication Date : 2019-05-21
Article Type : Research Paper
Abstract :Su kalitesi gözlem ağlarının tasarımı ve mevcut ağların iyileştirilmesi problemi; gözlem sürekliliği, ölçüm sıklığı ve gözlem konumlarının seçimi ile ilgili belirsizlikler, diğer yandan ise gözlem amaçlarının zaman içerisinde değişmesi gibi nedenlerden dolayı halen çözümü araştırılan bir problemdir. Bu nedenle gözlem ağı tasarımı ve mevcut gözlem ağlarının iyileştirilmesi konusu çok kriterli değerlendirmeye ihtiyaç duymaktadır ve zaman içinde değişen gözlem amaçlarına göre de var olan sistemin uyumlandırılması gerekliliği vardır. Problemin varolan karmaşık yapısı nedeniyle halihazırda kesin bir yöntem bulunmamaktadır. Çok kriterli optimizasyon ve karar verme yöntemleri ile yapılan önceki çalışmalarda özellikle kriterlere atanan önem ve ağırlık katsayılarının seçimi gözlem ağı ile ilgili verilen kararları doğrudan etkilemektedir. Sunulan çalışma, ağırlık katsayılarının tayinini gerektirmeyen bir çok kriterli karar verme yöntemi olan Referans Noktası Yöntemini (RNY) esas alarak, su kalitesi gözlem ağı performansını irdelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem Gediz havzasına uygulanarak, . 1985-2000 yılları arasında gözlemlenen veriler ile mevcut su kalitesi gözlem ağı amaçlarına göre istasyon bazında performans belirlenmiş ve çıkan sonuçlar ile Dinamik Programlama Yönteminin (DPY) kullanıldığı TÜBİTAK-YDABAG-100Y102 sayılı çalışmanın sonuçları karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular Referans Noktası Yöntemi ile bulunan sonuçların Dinamik Programlama Yöntemi ile bulunan sonuçlarla uyumlu olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum Referans Noktası Yönteminin uygun sonuçlar verdiğini ortaya koymaktadır.
Keywords : Yüzeysel Su Kalitesi Gözlem Ağı, Gözlem Ağı Performansı, Referans Noktası Yöntemi, Gediz Havzası

ORIGINAL ARTICLE URL