Bakır İçerikli Atık Çamurun Farklı Asit Çözeltileri Kullanılarak Çözünme Davranışının İncelenmesi

Authors : Murat ALKAN

Pages : 467-480

View : 85 | Download : 9

Publication Date : 2023-05-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, bakır içerikli bir malzeme olan ve bakır sülfat pentahidrat insert ignore into journalissuearticles values(CuSO4∙5H2O); üretimi sırasında oluşan atık çamurun çeşitli asit çözeltileri kullanılarak değerlendirilme olanaklarının araştırılması amaçlanmıştır. Dünya bakır üretiminin % 15-20’si ikincil hammaddelerin insert ignore into journalissuearticles values(hurda, curuf, atık, v.b.); işlenmesi ile gerçekleşmektedir. CuSO4∙5H2O üretiminde açığa çıkan atık çamurun yüksek bakır içeriğine sahip olması insert ignore into journalissuearticles values(ağ. % 26,44 Cu);, bu atık malzemenin değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Atık çamur, farklı asit çözeltilerinin insert ignore into journalissuearticles values(sülfürik asit, hidroklorik asit, nitrik asit); değişen sıcaklık insert ignore into journalissuearticles values(60°C, 80°C);, katı-sıvı oranı insert ignore into journalissuearticles values(1/5, 1/10, 1/20); ve asit konsantrasyonunda insert ignore into journalissuearticles values(1 M, 3 M);; hidrometalurjik süreçler kullanılarak değerlendirilmiştir. Ağırlıkça % 99,6’ya varan değerlerde bakır çözeltiye alma verimine 1/20 katı-sıvı oranındaki 3 M HNO3 çözeltisinin 60 °C sıcaklıkta kullanılmasıyla ulaşılmıştır. Çözültiye alma işleminin istatistiksel analizi için Minitab 21.2 İstatistiksel Yazılımı kullanılmış, seçilen faktör ve seviyelerinde, faktör ve etkileşimlerin analizi, varyans analizi insert ignore into journalissuearticles values(ANOVA); ve lineer regresyon analizleri hesaplanmıştır. Faktörlerin etki sırası, yüksekten düşüğe doğru, K/S oranı – Asit türü – Molarite – Sıcaklık şeklinde olduğu bulunmuştur. Asit türü * K/S oranı ve Asit türü * K/S Oranı * Molarite etkileşimlerinin verim üzerine yüksek etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. F0 , Fkritik ve P-değerleri % 95 güvenirlilik seviyesi için hesaplanmış olup, yapılan lineer regresyon analizlerinde % 99,49’a ulaşan determinasyon katsayısı insert ignore into journalissuearticles values(R2); değerine ulaşılmıştır. Her bir asit türü için sıcaklık, katı-sıvı oranı ve asit konsantrasyonuna bağlı denklemler türetilmiştir.
Keywords : Atık Kazanımı, Bakır, Çözeltiye Alma, İstatistiksel Analiz

ORIGINAL ARTICLE URL