Türkiye Referans Evapotranspirasyon Değerlerinin İklim Sınıflandırması Dikkate Alınarak Kümeleme Analizi

Authors : Ceren Ustabas, Birol Kaya

Pages : 234-239

Doi:10.21205/deufmd.2025278009

View : 61 | Download : 80

Publication Date : 2025-05-23

Article Type : Research Paper

Abstract :İklim değişikliği ve su kıtlığı problemlerinin araştırmalarında bölgesel su tüketim ve temin ihtiyaçlarını incelemek, su kaynaklarını değerlendirmek, su planlaması ve yönetimi için meteorolojik bir parametre olan Referans Bitki Su İhtiyacı (ETo) değerlerinin hesaplanması amacıyla tarihsel süreçte birçok ampirik formül geliştirilmiştir. Bu formüller arasından en sağlıklı tahminlerin çok sayıda meteorolojik veriye dayalı olarak kullanılan FAO-56 Penman-Monteith (FAO-56 PM) formülü ile gerçekleştirildiği kabul edilmektedir. Daha az sayıda veri kullanarak ETo değerlerini veren ampirik bağıntıların her bölge için kalibre edilmesi gerekmektedir. Sunulan bu çalışmada, Türkiye’ de bulunan meteorolojik istasyonlar arasından FAO-56 Penman-Monteith bağıntısı için yeterli meteorolojik verilere sahip olanlar seçilerek FAO-56 PM bağıntısı ile ETo değerleri hesaplanmış ve Türkiye için ETo haritası oluşturulmuştur. ETo değerleri kümeleme analizi ile gruplandırılarak istasyonlar gruplara ayrılmıştır. ETo haritası ve elde edilen grupla Türkiye için KoppenTrewartha iklim sınıflandırma haritası ile karşılaştırılmıştır. İklim verileri için Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden (MGM) elde edilen 1960-2020 yılları arasındaki istasyon verileri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, mevcut iklim sınıflandırması ile oluşturulan ETo gruplandırmasının büyük ölçüde benzerliklere sahip olduğunu, dolayısıyla ampirik ETo denklemlerinin kalibrasyonunun yapılan kümeleme çalışması sonuçları doğrultusunda sürdürülmesinin uygun olduğunu göstermektedir.
Keywords : İklim Değişikliği, Su Kıtlığı, Referans Bitki Su İhtiyacı, FAO-56 Penman-Monteith, KoppenTrewartha, İklim Sınıflandırmaları

ORIGINAL ARTICLE URL