Bir Üniversite Sağlık Kampüsündeki Bireylerin Sağlık Okuryazarlık Düzeylerinin Belirlenmesi

Authors : Mukaddes Gümüştekin, Ayşenur Balatlı, Muhammed Akın Kantarcı, Yunus Emre Tunç, Mehmet Emre Aykır, Ayça Yozcu, Asmin Şen, Hamit Esat Erdem, Mehmet Samet Demir, Mirza Hanifi Altunbaş, Mücahit Arslan, Recep Yarbı, Şemal Kaptan, Yalçın Birge

Pages : 32-45

Doi:10.18614/deutip.1461417

View : 120 | Download : 95

Publication Date : 2024-05-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Sağlık okuryazarlığı (SOY), insanların kendileri ve yakınları için sağlığı geliştirecek ve sürdürecek şekilde bilgi ve hizmetlere erişmelerini, anlamalarını, değerlendirmelerini ve kullanmalarını sağlayan kişisel bilgi ve yetkinliklerdir. Düşük SOY düzeyi, hastaneye yatış ve acil servis kullanımında artma, tarama programları ve koruyucu sağlık hizmetleri kullanımında azalma ile ilişkilidir. Çalışmamızın amacı, bir üniversite sağlık kampüsündeki bireylerin (hasta, hasta yakını ve öğrenciler) SOY düzeyini ve SOY düzeyi üzerinde etkili faktörleri saptamaktır. Gereç ve Yöntem: xxxxx Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinin polikliniklerine başvuran veya sağlık kampüsünde bulunan, 185 hasta/hasta yakını ve öğrencilerde Türkiye Sağlık Okuryazarlığı-32 ölçeği (TSOY-32), Tıp Fakültesi Dönem 1 öğrencileri tarafından ‘Özel Çalışma Modülü’ kapsamında yüz yüze görüşülerek değerlendirilmiştir. Katılımcıların yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, meslek, sosyal güvence, aylık gelir düzeyleri sorularak ve TSOY-32 ölçeği kullanılarak, veriler toplanmıştır. SPSS 24 kullanılarak analizler yapılmıştır. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: 185 kişi anket ve ölçek sorularını yanıtlamayı kabul etmiştir. Katılımcıların, yaş ortalaması 33,60±14,98 yıl olup, %60,5’ü erkekti (n=112). %36,2’i yüksekokul ve üzerinde eğitim düzeyine sahipken, sadece %4,9’u ilkokul mezunuydu. Katılımcıların TSOY-32 indeks puan ortalaması 30,00±6,41 (maksimum skor=50) idi; %49,7’si sorunlu/sınırlı ve %20’si yetersiz SOY düzeyine sahipti. İlköğretim ile lise ve ilköğretim ile yükseköğretim mezunlarının TSOY-32 indeks ortalamaları arasında anlamlı fark bulundu. Sonuç: Katılımcıların SOY düzeyleri ile yaş, cinsiyet, medeni durum, meslek ve gelir durumu arasında anlamlı bir korelasyon bulunmazken, eğitim düzeyi arttıkça SOY düzeyinin arttığı görülmüştür. SOY ile ilgili eğitimlerin arttırılması kişilerin SOY düzeylerini artırabilir ve düşük SOY düzeylerinin sağlık sistemi üzerindeki olumsuz etkilerini azaltabilir.
Keywords : Sağlık Okuryazarlığı SOY, Üniversite sağlık kampüsü, Özel çalışma modülü

ORIGINAL ARTICLE URL